Chương 71: Cuộc họp ở nhà văn hóa

Chương 71: Cuộc họp ở nhà văn hóa

Nhà văn hóa thôn là một cái nhà cấp bốn, tường vàng, mái ngói, và ở trước cửa có một cái sân xi măng rộng, và trên sân ấy người ta phơi lúa mỗi mùa.

Thứ bảy, bảy giờ sáng, nàng và cha nàng đến trước. Bên trong đã kê một cái bàn dài, và trên bàn trải một cái khăn xanh, và ở giữa khăn có một cái ấm tích và sáu cái cốc úp. Ở trên tường phía sau bàn có một cái khẩu hiệu, chữ đã bạc, và ở hai bên khẩu hiệu treo hai tấm ảnh chân dung.

Ở dưới, người ta kê bốn dãy ghế. Bốn dãy. Nàng đếm, và nàng nghĩ: người ta kê bốn dãy cho một cái họp hai nhà.

Ông Bình đến lúc bảy giờ mười. Ông ấy cầm một cái cặp nhựa, và ông ấy đặt lên bàn, và ông ấy mở ra, và ở trong có một cái sổ, một cái bút, một cái hộp mực dấu, và một tờ giấy đã đánh máy sẵn.

Ông tổ trưởng đến sau, và ông ấy mặc cái áo the, và ông ấy có mang theo cái cặp da sờn, cái cặp mà nàng đã thấy hôm ông ấy đến nhà.

Rồi đến Cường. Anh ta mặc áo trắng, và anh ta ngồi ở dãy ghế bên trái, một mình, và anh ta để cái cặp lên đùi.

Rồi đến Thịnh con. Anh ta đi xe máy, và anh ta đỗ xe ở ngoài sân, và anh ta vào, và anh ta nhìn quanh một lượt, và anh ta ngồi ở dãy bên phải. Anh ta không chào ai. Anh ta ngồi xuống, và anh ta lấy điện thoại ra, và anh ta đặt nó lên đùi.

Bà Tư đến cuối cùng. Lưu Chính dắt bà ấy vào, và bà ấy đi chậm, và bà ấy bám tay vào cánh tay anh ta, và khi bà ấy bước qua cái ngưỡng cửa, bà ấy dừng lại một giây.

Ông Bình đứng dậy.

「Mời bà ngồi. Bà ngồi ở đây, cạnh cháu.」

Bà ấy ngồi xuống cái ghế ấy, và nàng ngồi xuống bên cạnh bà ấy, và nàng để cái túi xách ở dưới chân, và nàng để tay lên đùi, và ở trong túi áo của nàng có cái mũi đục.

Ngoài sân, người bắt đầu đến. Ban đầu là ba người, rồi năm, rồi mười. Họ không vào, họ đứng ở cửa, và họ đứng thành một hàng, và nàng nghe tiếng họ nói nhỏ.

Ông Bình nhìn ra, và ông ấy nói:

「Bà con vào trong ngồi. Cái họp này là họp công khai, ai cũng nghe được. Nhưng mà ngồi ở ngoài thì nắng.」

Không ai vào. Họ đứng ở cửa, và ở cái cửa ấy có bóng, và bóng ấy cắt ngang cái sân.

—

Ông Bình mở cái sổ, và ông ấy đọc:

「Hôm nay, ngày ấy, tại nhà văn hóa thôn ấy, Ủy ban nhân dân xã tổ chức hòa giải tranh chấp đất đai giữa hai hộ. Thành phần: đại diện Ủy ban nhân dân xã, cán bộ địa chính; tổ trưởng dân phố; các bên liên quan. Nội dung: tranh chấp quyền sử dụng thửa đất số ấy, diện tích một nghìn hai trăm bốn mươi mét vuông.」

Ông ấy ngẩng lên.

「Tôi nói trước cái nguyên tắc. Cái họp này không phải tòa án. Ở đây không ai xử ai. Mục đích là để hai bên nói cho nhau nghe, và để xã lập cái biên bản. Cái biên bản ấy sẽ đi theo hồ sơ lên huyện. Ai nói gì thì nói, nhưng mà nói xong thì đừng ra ngoài nói khác.」

Rồi ông ấy nói:

「Bên nguyên, tức là hộ ông Thịnh, trình bày trước. Mời anh.」

Thịnh con đặt điện thoại xuống, và anh ta đứng dậy, và anh ta nói, và giọng anh ta to hơn cần thiết:

「Tôi tên là Nguyễn Văn Thịnh. Tôi là con ông Nguyễn Văn Thịnh, người đứng tên trong sổ địa chính của thửa đất ấy. Bố tôi mất năm ấy. Trong sổ, thửa ấy vẫn là của bố tôi, chưa sang tên cho ai. Cho nên về mặt giấy tờ, tôi là người thừa kế hợp pháp. Tôi có quyền với cái thửa ấy.」

Ông Bình nói:

「Anh có giấy tờ gì chứng minh quyền thừa kế không? Giấy khai sinh, giấy chứng tử của bố anh, văn bản khai nhận di sản?」

Thịnh con im một giây.

「Tôi có giấy khai sinh. Còn cái kia thì tôi chưa làm.」

「Chưa làm thì chưa có quyền.」 Ông Bình nói, và ông ấy ghi vào sổ. 「Nhưng mà cái ấy không quan trọng lúc này. Anh nói tiếp đi. Anh đòi cái gì?」

「Tôi đòi một nửa cái tiền đền bù.」 Thịnh con nói. 「Cái đất ấy là của bố tôi. Nhà kia ở trên đấy ba mươi năm, tôi không đuổi. Mà bây giờ nhà nước đền thì tôi phải có phần. Tôi không đòi cái nhà, tôi không đòi cái vườn. Tôi đòi cái phần đất mà nhà nước lấy làm đường.」

「Anh tính cái phần ấy là bao nhiêu?」

「Tôi không biết tính.」 Anh ta nói. 「Tôi nghe nói bốn trăm mấy chục triệu. Tôi đòi hai trăm ba mươi.」

Ông Bình ghi, rồi ông ấy nói:

「Mời bên bị, tức là hộ ông Hậu.」

Cha nàng đứng dậy. Ông ấy chống cái gậy, và ông ấy đứng thẳng, và ông ấy nói, và giọng ông ấy không to, và vì thế mà cả cái nhà văn hóa im:

「Tôi là Lâm Đức Hậu. Tôi ở cái nhà ấy từ năm ấy. Tôi không có nhiều lời. Tôi có bốn tờ giấy, và tôi để hết lên cái bàn này, mời các ông xem.」

Rồi ông ấy đặt từng tờ xuống.

Tờ thứ nhất: giấy giao đất của ông nội, bản gốc, giấy đã giòn, và ở mép có một cái vết chuột gặm.

Tờ thứ hai: giấy chuyển nhượng, bản của nhà nàng, rách một bên.

Tờ thứ ba: giấy xác nhận của ông tổ trưởng.

Tờ thứ tư: đơn đề nghị hòa giải, có dấu nhận của xã.

Ông Bình cầm tờ thứ hai lên, và ông ấy soi lên cửa sổ, và ông ấy nói:

「Tờ này rách. Mép rách không đều. Ông Hậu, tờ này bị rách từ bao giờ?」

「Dạ, từ cái ngày làm giấy.」 Cha nàng nói. 「Tờ ấy làm hai bản. Bản của tôi thì rách một bên. Bản của bà Tư thì rách bên kia.」

Cả cái nhà văn hóa quay lại nhìn bà Tư.

Nàng đứng dậy, và nàng nói:

「Dạ, cháu xin phép. Cháu có mang cái nửa bên kia.」

Nàng mở túi, và nàng lấy ra cái túi ni lông buộc kín, và nàng mở nó, và nàng đặt nửa tờ giấy ấy xuống bàn, cạnh nửa tờ kia.

Rồi nàng đẩy hai nửa lại gần nhau.

Cái mép rách khớp vào nhau, và nó khớp đến mức người ta nghe thấy tiếng giấy chạm giấy.

Và ở giữa hai nửa ấy, con dấu đỏ hiện ra, tròn, và ở dưới cùng, cái vết mực của ngón tay điểm chỉ hiện ra, khuyết một bên.

Không ai nói gì.

Ông Bình cúi xuống rất gần, và ông ấy nhìn con dấu, và ông ấy nói:

「Cái dấu này tròn. Khớp cả bốn chỗ. Đây là bản gốc, không phải bản sao.」

Rồi ông ấy ngẩng lên, và ông ấy nói:

「Bà Tư. Bà xác nhận cái điểm chỉ này là của bà?」

Bà ấy đứng dậy. Lưu Chính đỡ bà ấy, và bà ấy đứng, và bà ấy nói, và giọng bà ấy khô và rõ:

「Cái ấy là của tôi. Tôi không biết chữ, nên tôi điểm chỉ. Mà tôi điểm chỉ bằng ngón trỏ tay trái, vì ngón ấy tôi bị cắt một miếng hồi tôi còn trẻ, nên cái dấu nó khuyết. Các ông nhìn cái chỗ khuyết ấy thì biết.」

Ông Bình nhìn, và ông ấy gật đầu, và ông ấy ghi vào sổ.

Rồi Thịnh con nói, và anh ta nói to:

「Bà ấy là bác ruột tôi. Bà ấy nói thế vì bà ấy giận bố tôi. Ba mươi năm hai người không nhìn mặt nhau, cả xóm biết.」

Bà Tư quay về phía tiếng ấy, và bà ấy nói:

「Tao giận nó ba mươi năm. Nhưng mà tao không nói dối ba mươi năm. Mày hỏi cái xóm này xem: có ai nghe tao nói dối chưa?」

Ngoài cửa, có tiếng ai đó nói một câu, và mấy người cười, và cái cười ấy không phải cười vui.

Ông Bình gõ cái bút xuống bàn.

「Đề nghị bà con giữ trật tự. Đây là cái họp, không phải cái chợ.」

—

Rồi Cường đứng dậy.

Anh ta đứng, và anh ta nói, và anh ta nói cái giọng của người đã chuẩn bị một bài:

「Dạ, thưa các ông, thưa bà con. Tôi là Lâm Văn Cường, cháu đích tôn của cụ Lâm Văn ấy, là người đã mua thửa đất này. Tôi đứng đây không phải để đòi đất. Tôi đứng đây để nói một cái sự thật mà cả nhà tôi biết, mà ba mươi năm nay không ai nói ra.」

Ông Bình nói:

「Anh nói đi. Nhưng mà nói cái gì có giấy tờ thì tôi ghi vào biên bản. Nói cái gì không có giấy tờ thì tôi ghi là ý kiến.」

Cường khựng lại một giây, rồi anh ta nói:

「Cái thửa đất ấy, ông nội tôi mua bằng tiền của cả nhà. Bố tôi là con trưởng, bố tôi góp một nửa. Cho nên cái phần của bố tôi vẫn còn trong cái thửa ấy, dù sổ ghi tên ai. Mà bố tôi mất sớm, thì cái phần ấy là của tôi, là cháu đích tôn.」

Ông Bình nói:

「Anh có giấy tờ gì về cái chuyện bố anh góp tiền không?」

「Dạ không. Nhưng mà cả xóm biết.」

「Cả xóm biết thì tôi ghi vào phần ý kiến.」 Ông Bình nói. 「Mà này, anh Cường. Tôi hỏi anh một câu, anh trả lời cho tôi ghi: anh có phải là người đã viết cái đơn gửi phòng đất, trong ấy anh đề nghị tạm giữ kinh phí bồi thường không?」

Cường im.

「Dạ có.」

「Anh viết với tư cách gì?」

「Dạ, tư cách người trong diện thừa kế.」

「Nhưng mà anh vừa nói anh chưa làm giấy khai nhận di sản.」 Ông Bình nói. 「Vậy thì cái tư cách ấy chưa có. Mà anh viết cái đơn ấy thì cái hồ sơ của nhà ông Hậu bị treo. Anh có biết thế không?」

「Dạ, tôi biết. Nhưng mà tôi làm thế để cái tiền không vào tay người ngoài.」

「Người ngoài là ai?」 Ông Bình hỏi.

Cường không trả lời. Anh ta đứng, và anh ta nhìn cha nàng, và anh ta nhìn nàng, và anh ta nói, và giọng anh ta nhỏ đi:

「Dạ, thôi. Tôi xin rút cái đơn ấy.」

Cả cái nhà văn hóa im.

「Anh nói lại cho rõ.」 Ông Bình nói.

「Tôi xin rút cái đơn đề nghị tạm giữ.」 Cường nói. 「Mà tôi xin giữ cái ý kiến của tôi về cái phần của bố tôi. Cái ấy thì tôi để cái hội đồng phân xử.」

Ông Bình ghi, và ông ấy ghi lâu, và rồi ông ấy ngẩng lên, và ông ấy nói:

「Anh rút đơn là đúng. Vì cái đơn ấy không có căn cứ. Mà này, tôi nói thêm cho anh biết: cái đơn ấy không phải chỉ treo hồ sơ của nhà ông Hậu. Nó còn treo cả cái phần của anh. Vì khi có tranh chấp, thì không ai được chi trả. Anh hiểu chưa?」

Cường ngồi xuống, và anh ta không nói nữa, và mặt anh ta đỏ.

—

Rồi ông tổ trưởng nói.

Ông ấy không đứng dậy. Ông ấy ngồi, và ông ấy mở cái cặp da, và ông ấy lấy ra một tờ giấy, và ông ấy nói:

「Tôi là tổ trưởng cái tổ này ba mươi hai năm. Tôi không có chức gì to. Tôi chỉ có cái sổ ghi việc của cái xóm. Mà cái sổ ấy thì tôi ghi từ năm ấy.」

Ông ấy đặt tờ giấy xuống.

「Cái này là bản sao tờ tôi đã ký, gửi cho ông Hậu. Trong ấy tôi viết: tôi thấy ông Thịnh chôn cọc đá ở góc vườn nhà ông Hậu, mùa khô năm ấy, tôi đứng cách ba bước. Tôi ký cái ấy, và tôi chịu trách nhiệm về cái chữ ký của tôi.」

Thịnh con nói, và giọng anh ta gắt:

「Ông ấy chôn cọc đá thì có nghĩa gì? Chôn cọc đá là chuyện của hai nhà, đâu phải chuyện của nhà nước.」

Ông tổ trưởng quay sang anh ta, và ông ấy nói, và cái giọng ấy chậm:

「Cháu ạ. Cái cọc ấy là cái mốc. Mà cái mốc thì nó không phải chuyện của hai nhà. Nó là chỗ mà người ta đo đất. Ai dời cái mốc thì người ấy dời cái đất. Cho nên tao mới phải nói cái chuyện tao thấy, ba mươi năm rồi tao mới nói. Mà tao nói vì cái cháu của tao nó hỏi tao, chứ không phải vì ai bảo tao nói.」

Rồi ông ấy quay lại bàn, và ông ấy nói:

「Còn một chuyện nữa. Cái cọc ở bờ sông. Cái ấy không phải cọc của nhà mình. Cái ấy là cọc đóng sau, mà đóng năm nào thì tôi không biết. Mà tôi biết một điều: cái cọc gỗ thì dời được, cái cọc đá thì không. Cho nên nếu các ông đo lại, thì các ông đo từ cái cọc đá.」

Ông Bình ghi, và ông ấy nói:

「Cái ấy tôi sẽ ghi vào biên bản, để đoàn đo đạc đối chiếu.」

—

Đến đây thì ông Bình gấp cái sổ lại, và ông ấy nói:

「Thế này. Tôi tổng hợp lại cho các bên nghe, rồi tôi ghi vào biên bản, ai đồng ý thì ký, ai không đồng ý thì ghi ý kiến, và tôi ghi là hòa giải không thành.

Một: hộ ông Hậu sử dụng thửa đất ấy từ năm ấy, liên tục, có nhà ở, có vườn, có mồ mả. Cái này có giấy tờ và có người làm chứng.

Hai: việc chuyển nhượng năm ấy chưa đăng ký. Cái này là thiếu sót thủ tục, không phải là không có chuyển nhượng.

Ba: bản gốc giấy chuyển nhượng đã được ghép đối chiếu tại cuộc họp này, có hai bên, có xã chứng kiến, con dấu khớp.

Bốn: hộ ông Thịnh đề nghị được hưởng một phần kinh phí bồi thường, với lý do quyền thừa kế. Hộ ông Thịnh chưa xuất trình giấy tờ về quyền thừa kế.

Năm: ông Cường rút đơn đề nghị tạm giữ kinh phí.

Sáu: ngày hai mươi, đoàn đo đạc của huyện sẽ xuống. Đề nghị các bên có mặt. Tôi sẽ ghi vào biên bản này là: tại thời điểm đo, hộ ông Hậu là hộ đang trực tiếp sử dụng đất, và có đơn đề nghị giải quyết.」

Ông ấy ngẩng lên.

「Có ai có ý kiến gì về cái sáu điểm ấy không?」

Cha nàng nói:

「Dạ không.」

Thịnh con nói:

「Tôi có. Tôi không đồng ý cái điểm một. Nhà ấy ở nhờ, không phải ở trên đất của mình.」

Ông Bình ghi, rồi ông ấy nói:

「Tôi ghi. Nhưng mà anh Thịnh này, tôi nhắc anh một câu, ngoài lề: cái điểm một ấy không phải tôi nghĩ ra. Nó là cái mà giấy tờ cho thấy. Nếu anh muốn cãi cái ấy thì anh phải có giấy tờ. Mà giấy tờ thì anh chưa có.」

Rồi ông ấy đẩy tờ biên bản ra giữa bàn.

「Mời các bên ký. Ký hay không ký thì cái biên bản vẫn có giá trị. Mà không ký thì tôi ghi là từ chối ký.」

Cha nàng ký. Nàng ký, ở chỗ người chứng kiến. Ông tổ trưởng ký. Cường ký, và anh ta ký mạnh, và cái bút ấy rách giấy.

Thịnh con cầm bút, và anh ta đặt ngòi lên tờ giấy, và anh ta dừng lại.

「Nếu tôi ký cái này.」 Anh ta nói. 「Thì cái phần của tôi, ai trả?」

Ông Bình nói:

「Không ai trả ở cái bàn này. Cái bàn này không chia tiền. Cái bàn này chỉ ghi sự thật. Cái phần của anh, nếu có, thì anh phải chứng minh, và phải chờ. Có thể là một năm. Có thể là ba năm.」

Thịnh con đặt bút xuống, và anh ta đẩy tờ giấy ra, và anh ta nói:

「Vậy thì tôi không ký. Tôi không ký cái gì mà tôi chờ ba năm.」

Rồi anh ta đứng dậy, và anh ta cầm điện thoại, và anh ta đi ra, và ở cửa anh ta nói một câu, và câu ấy nói với cái đám người đứng ngoài:

「Các bà con nghe cho rõ: cái nhà ấy ở trên đất của bố tôi. Mà bây giờ họ đòi lấy hết cái tiền. Các bà con tự hiểu.」

Rồi anh ta đi. Cái xe máy nổ, và tiếng ấy xa.

Ông Bình ngồi im một lúc, rồi ông ấy cầm bút, và ông ấy viết vào chỗ chữ ký: bên liên quan vắng mặt, không ký, có nghe đọc lại biên bản.

Rồi ông ấy nói, và ông ấy nói với cha nàng, và cái giọng ấy mệt:

「Ông Hậu. Cái biên bản này tôi sẽ gửi lên huyện trong tuần. Còn cái chuyện ngày hai mươi thì ông lo đi. Đoàn ấy không đợi ai. Mà cái anh Thịnh ấy, tôi nói thật, anh ấy sẽ còn làm khó. Anh ấy không ký thì cái hồ sơ này vẫn treo, mà treo thì cái tiền vẫn chưa ra.」

Cha nàng gật đầu, và ông ấy đứng dậy, và ông ấy nói:

「Dạ. Tôi biết. Mà tôi còn một cái để nói với anh, nói riêng.」

Hai người ra góc sân. Nàng đứng ở cửa, và nàng không nghe được, nhưng nàng thấy cha nàng nói ba câu, và ông Bình gật đầu hai lần, và lần thứ ba thì ông ấy lắc đầu.

Rồi cha nàng quay lại, và mặt ông ấy bình thản, và nàng biết cái bình thản ấy không tốt.

—

Trên đường về, bà Tư đi giữa, và nàng đi bên trái, và Lưu Chính đi bên phải, và cha nàng đi sau, chậm.

「Cha nói gì với chú Bình thế?」 Nàng hỏi.

「Cha hỏi chú ấy có cách nào khác không.」

「Chú ấy nói sao?」

「Chú ấy nói có một cách.」 Ông ấy nói. 「Là thỏa thuận. Mà thỏa thuận thì phải trả tiền.」

Nàng im.

「Bao nhiêu?」

「Chú ấy không nói. Chú ấy bảo: tùy. Mà chú ấy nói thêm một câu: ở cái xã này, cái giá của một chữ ký thì không bao giờ cao bằng cái giá của một năm chờ.」

Bà Tư đi ở giữa, và bà ấy nói, và bà ấy nói như nói với chính mình:

「Hồi tao bán cái đất ấy, tao lấy bốn chỉ vàng. Mà tao trả lại cái giá ấy ba mươi năm. Bây giờ đến lượt chúng nó trả.」

Rồi bà ấy dừng lại, và bà ấy nói:

「Hậu. Mày có nghe cái câu của cái thằng ấy không? Nó nói với cái đám người ở ngoài cửa. Nó nói cái ấy là để cái xóm này nghe. Mà ở cái xóm này, cái tiếng đồn nó đi nhanh hơn cái giấy.」

Cha nàng nói:

「Con biết.」

「Mày biết thì mày lo đi.」 Bà ấy nói. 「Vì cái đêm nay, cái loa ấy sẽ nói. Mà cái loa thì không nói cái biên bản. Nó nói cái tin.」

Nàng đi bên cạnh bà ấy, và nàng nhìn lên cột điện ở đầu xóm, và ở trên cột ấy có một cái loa, và cái loa ấy quay về phía cánh đồng, và nó im.

「Bà ơi.」 Nàng nói. 「Cái loa ấy mấy giờ nói?」

「Sáu giờ chiều.」 Bà ấy nói. 「Mà nó nói cái gì thì tao cũng nghe. Vì tao ở bên kia sông tao cũng nghe, cái loa ấy to lắm.」 Rồi bà ấy cười, và cái cười ấy khô: 「Mà đêm nay tao ngủ ở nhà mày. Nên tao nghe cái loa ấy với mày.」