Chương 50: Đêm thứ ba ở bệnh viện
Chương 50: Đêm thứ ba ở bệnh viện
Đêm thứ ba khác hai đêm trước.
Khác không phải vì bệnh của cha nàng khác. Khác vì người trong phòng đã quen chỗ.
Cái quen ấy là cái thứ kỳ lạ. Một người nằm ở cái giường lạ ba ngày thì cái giường ấy không còn lạ nữa.
Và người ấy bắt đầu biết cái chỗ đau khi trở mình về bên nào. Biết tiếng cửa kêu ở cái bản lề thứ ba. Biết giờ cô hộ lý đi qua hành lang bằng tiếng của cái dép.
Cha nàng ngồi dậy lúc chín giờ tối.
Ông ấy ngồi dậy không phải vì khỏe. Ông ấy ngồi dậy vì người nằm lâu thì cái lưng bắt đầu đòi một tư thế khác — cái đòi của cái thân, và cái đòi ấy không có lý để cãi.
Nàng đỡ ông ấy, và nàng kê gối sau lưng.
「Cha ạ. Cha ngồi một chút thì cha nằm lại. Bác sĩ dặn đêm nay phải ngủ, vì sáng mai lấy mẫu.」
Ông ấy gật, và ông ấy nhìn ra cửa sổ.
Ngoài cửa sổ có cái đèn của sân bệnh viện. Cái đèn ấy vàng, và nó chiếu lên cái cây bàng ở góc sân, và lá của cái cây ấy có một cái màu không phải màu lá ban ngày — cái màu của lá bị đèn chiếu từ phía sai.
「Con ạ.」 Ông ấy nói. 「Cha nằm ba đêm rồi.」
「Dạ.」
「Đêm đầu cha không ngủ được vì đau. Đêm thứ hai cha không ngủ được vì lạ.」 Ông ấy nói, và ông ấy dừng. 「Đêm nay cha không ngủ được vì trong đầu cha có một chuyện phải nói với con.」
Nàng kéo cái ghế lại, và nàng ngồi xuống.
「Cha nói đi.」
Cha nàng im một hồi.
Rồi ông ấy nói, và cái giọng ấy nhỏ — vì trong phòng có bốn giường, và ba người khác đang ngủ hoặc đang giả ngủ:
「Cái người đến sửa mái nhà mình. Cái người khênh tôn ấy. Cha biết là ai.」
Nàng im.
Nàng không nói câu phủ nhận. Cái phủ nhận là cái thứ làm người hỏi mất tin ở người trả lời — mà cái tin ấy quý hơn cái kín.
「Dạ.」 Nàng nói. 「Cha biết từ bao giờ?」
「Từ bữa cơm.」
Nàng ngẩng lên.
「Thằng Sơn nói lỡ một câu.」 Ông ấy nói. 「Nó nói: anh Chính. Nói xong thì nó biết lỡ, và nó cúi xuống ăn, và cái mặt nó đỏ. Con ạ, thằng bé mới mười bốn. Nó không giấu được một cái tên.」
Nàng cúi đầu.
「Mà cha không nói ở bữa ấy.」 Ông ấy nói tiếp. 「Vì bữa ấy có ông thợ ngồi. Mà cái chuyện ấy không phải cái chuyện nói trước miệng người ngoài.」
Ông ấy chống tay, và ông ấy đổi cái tư thế, và cái mặt ông ấy nhăn một nhịp.
「Mà cha ngồi cha xem cái người ấy khênh tôn. Cha xem cách nó đặt cái chén nước bên cạnh tay cha. Rồi cha nghĩ: cái người này không phải cái người đến lấy cái gì của cái nhà này.」
「Dạ.」
「Nó là cái người đến đặt cái gì xuống.」
Nàng nói, và cái giọng nàng nghẹn một chút:
「Cha ạ. Con xin lỗi. Con không nói với cha trước.」
「Ừ.」
「Cái chuyện cưới, con cưới khi cha còn nằm ở nhà.」 Nàng nói. 「Con không dám nói, vì con biết cha sẽ hỏi con câu: sao con không đợi. Mà con không có cái trả lời nào làm cha đỡ buồn.」
Cha nàng im rất lâu.
Rồi ông ấy nói:
「Con ạ. Cha nghe bà Tư nói chuyện học phí.」
Nàng không trả lời, và nàng chờ.
「Cha không hỏi con chuyện tiền.」 Ông ấy nói. 「Vì chuyện tiền là chuyện của người trả. Mà người trả đã trả xong rồi thì cái hỏi chỉ làm người trả thành người bị xét.」
Ông ấy nhìn nàng.
「Cha hỏi con chuyện khác: cái người ấy có biết chuyện cha ốm hay không.」
Nàng nói, và nàng nói chậm:
「Dạ có. Anh ấy biết từ tháng trước.」
「Ai nói?」
「Dạ.」 Nàng nói. 「Anh ấy là người bán con bò để đưa cha vào cái viện này.」
Cha nàng quay đầu lại.
Cái quay ấy chậm, và ông ấy nhìn nàng, và trong mắt ông ấy có nước — cái nước không rơi.
「Con bò.」 Ông ấy nói, và cái giọng ấy khàn. 「Con bò cày ở cái nhà ấy tám mùa.」
「Dạ.」
「Mà cái nhà ấy bán con bò để đưa cha con vào cái viện.」
「Dạ.」 Nàng nói. 「Anh ấy nói: con bò mua lại được, cái máy thuê được, cái người thì không đợi được.」
Cha nàng nhắm mắt.
Cái tay ông ấy nắm mép chăn, và cái nắm ấy chặt.
Rồi ông ấy nói, và cái nói ấy như nói với chính mình hơn là với nàng:
「Cái người bán con bò của cái nhà để đưa cha của con dâu vào viện. Cái người ấy không phải cái người làm chuyện ấy để được khen.」
Ông ấy mở mắt.
「Chuyện ấy làm lặng. Con ạ, cái người làm chuyện lớn mà làm lặng thì cái người ấy có chỗ đứng.」
Nàng cầm cái bát không ở trên bàn, và nàng xoay nó trong tay, và nàng không biết để nó ở đâu.
Rồi cha nàng nói:
「Con ạ. Cha nói với con câu này. Con đừng cắt.」
「Dạ.」
「Hôm cha viết cái thư cho con, cha viết trong lúc cha tưởng cha không qua cái tháng này.」 Ông ấy nói. 「Cha viết ba điều. Hôm nay cha thêm một điều thứ tư. Mà điều ấy cha nói bằng miệng, vì thứ tự của cái thư đã in ra rồi. Cái điều thêm thì phải là cái điều không in.」
「Dạ, cha nói.」
Ông ấy nói, và cái giọng ấy rõ, và cái rõ ấy là cái rõ của một người đã chuẩn bị câu này từ lâu:
「Điều thứ tư: cái người ấy đến gặp cha. Không phải ở cái bệnh viện này.」
Nàng ngẩng lên.
「Ở bệnh viện này thì người ta đến như người đi thăm.」 Ông ấy nói. 「Cha đòi cái chỗ khác: cái sân nhà mình, cái bàn có cái ấm nước, và cái ghế có người ngồi đối diện.」
「Sao cha đòi thế?」
「Vì cha có một câu hỏi.」 Ông ấy nói. 「Mà câu ấy phải hỏi ở chỗ có cái bàn. Vì người ngồi ở cái bàn thì hai tay ở trên mặt bàn. Mà cái tay nói trước cái miệng.」
Nàng hỏi, và nàng hỏi khẽ:
「Cha hỏi cái gì?」
「Cha hỏi câu này.」 Ông ấy nói, và ông ấy nói chậm, từng chữ, như người ta đọc một câu đã viết ra rồi: 「Cái chuyện gì ở cái đời anh mà cái con tôi chưa biết, và anh định nói hồi nào.」
Nàng ngồi im.
「Cha không hỏi chuyện ấy là chuyện gì.」 Ông ấy nói. 「Cha hỏi cái ngày.」
「Sao cha không hỏi chuyện?」
「Vì cái người có chuyện phải giấu thì người ấy thường giấu mãi.」 Ông ấy nói. 「Mà cái giấu mãi ấy làm cái nhà có một cái vách mỏng. Cái vách ấy đổ vào lúc cái nhà cần nhất.」
Ông ấy ho một tiếng, và cái ho ấy ngắn, và ông ấy uống nước.
「Cha đòi cái ngày, không đòi cái chuyện.」 Ông ấy nói. 「Cái ngày là cái thứ giữ được. Cái chuyện là cái thứ phải tự kể.」
Nàng ngồi ở cái ghế.
Và nàng nghĩ đến câu Lưu Chính nói ở bậc cửa, hôm anh ta đưa cái thư cho nàng: cái tầng thứ ba sẽ kể trước cái năm hết hạn.
Cái hứa ấy có một cái ngày. Và cái ngày ấy đúng là cái thứ cha nàng vừa đòi.
Nàng nói:
「Dạ. Con nói với anh ấy.」
Rồi nàng nói thêm, và nàng nói vì nàng thấy cái ấy cần nói:
「Mà cha ạ. Con nói với cha chuyện này: anh ấy đã nói với con câu ấy trước. Cái câu: cái sự thật của tôi có mấy tầng. Và anh ấy hẹn con một cái ngày, trước cái năm hết hạn.」
Cha nàng nhìn nàng.
「Cho nên câu cha định hỏi, cha sẽ nghe cái trả lời có cái ngày. Không phải cái trả lời vòng.」
Cha nàng im, và rồi ông ấy nói, và cái giọng ấy chậm:
「Vậy thì cái người ấy đã tự đặt cái ngày trước khi cái người già đòi.」
「Dạ.」
「Cái ấy tốt.」 Ông ấy nói. 「Cái người tự đặt cái ngày thì cái người ấy có cái sợ. Mà cái người có cái sợ mà vẫn đặt cái ngày thì cái người ấy trung.」
Nàng không trả lời, và nàng thấy cái gì đó nóng ở trong ngực — cái nóng của một người vừa nghe một cái phán xét mà mình đã chờ từ lâu, và cái phán xét ấy công bằng hơn cái mình dám mong.
Đêm ấy có một chuyện ở phòng bên cạnh.
Ông nằm ở giường đầu dãy — ông bị tai nạn lúc dựng nhà — lên cơn lúc mười một giờ.
Cái tiếng đầu tiên là tiếng bà vợ gọi cô hộ lý. Cái tiếng ấy không to. Nó là cái tiếng nén.
Và cái nén ấy làm cái hành lang thức dậy nhanh hơn cái tiếng to.
Nàng đứng dậy.
Nàng không chạy. Ở cái chỗ này, cái chạy là cái thứ làm người nhà hoảng thêm.
Nàng đi nhanh, và nàng đến cửa, và nàng thấy bà ấy đang giữ tay chồng, và cái mặt ông ấy xám, và cái mồm ông ấy mở, và hơi ra không đều.
Nàng gọi cô hộ lý, và cô ấy đến trong một phút, và cô ấy gọi bác sĩ trực.
Rồi cái phòng có đèn sáng, và có ba người mặc áo trắng đi vào.
Và đó là cái cảnh nàng đã thấy một lần hồi nhỏ.
Cái lần ấy là cái lần của ông chú họ nàng, và cái lần ấy không có kết tốt.
Nàng đứng ở cửa, và nàng không đi vào.
Cái phòng nhỏ. Và nàng biết chỗ của người nhà trong lúc ấy là chỗ ngoài cửa — chỗ đứng để những người đang làm việc làm được yên.
Rồi ở cái lúc ấy, nàng nghe tiếng cha nàng ở giường bên này.
Cái tiếng ấy là cái tiếng đọc một cái gì.
Nàng quay lại.
Cha nàng đang ngồi dậy ở trên giường, và hai tay ông ấy chắp, và cái mồm ông ấy đọc không ra tiếng.
Và nàng biết ông ấy đọc cái gì.
Ông ấy đọc cái kinh của bà nội nàng dạy — cái kinh mà ông ấy nói ông ấy không tin hết, nhưng ông ấy đọc khi trong nhà có một người cần được đọc.
Nàng đứng ở giữa hai cái cửa, và nàng không biết đi về phía nào.
Rồi nàng chọn: nàng ở lại chỗ ngoài cửa phòng bên cạnh, vì ở đấy đang có người cần một người đứng ngoài cửa — cái bà vợ, bà ấy không được đứng một mình.
Nàng đi đến, và nàng đứng cạnh bà ấy, và nàng không nói gì, và nàng đặt tay lên cái lưng bà ấy.
Bà ấy không quay lại. Nhưng bà ấy đứng thẳng hơn một chút.
Cái chuyện ở phòng bên cạnh qua trong hai mươi phút.
Ông ấy qua cơn.
Bác sĩ trực nói với bà vợ:
「Huyết áp tụt, nhưng tim không ngừng. Bà đừng sợ. Đêm nay là đêm ông ấy phải qua.」
Bà ấy ngồi xuống lại ở cái ghế.
Và tay bà ấy vẫn giữ tay chồng, và cái giữ ấy không buông một giây nào.
Và cái giữ ấy làm nàng hiểu một chuyện: người ta có thể không làm được gì cho người mình thương. Mà người ta vẫn ngồi. Vì cái ngồi ấy là cái chỗ duy nhất còn.
Hai giờ sáng, hành lang im lại.
Nàng về giường cha. Ông ấy nằm, và ông ấy mở mắt.
「Ông cạnh qua rồi à?」
「Dạ. Bác sĩ nói qua cơn.」
Cha nàng thở ra.
「Con ạ. Cha ngồi cha đọc kinh. Mà cha đọc cho ông ấy, không phải cho cha.」
「Dạ.」
「Cha nghĩ: ông ấy cũng ở cái xóm với mình. Ông ấy cũng trèo cây me hồi nhỏ.」 Ông ấy nói. 「Người cùng một cái làng thì người ta có cái bổn phận đọc giùm một câu, khi người ấy không đọc được.」
Nàng ngồi xuống.
「Cha ạ. Cha ngủ đi. Sáng mai lấy mẫu.」
Ông ấy gật, và ông ấy nhắm mắt.
Rồi trước khi ngủ, ông ấy nói, và cái giọng ấy đã lẫn:
「Con ạ. Cái người khênh tôn ấy. Con bảo anh ấy câu này: cha không đòi cái chuyện giấu. Cha đòi cái ngày.」
Rồi ông ấy ngủ.
Nàng ngồi ở cái ghế, và nàng nhìn mặt cha nàng ngủ.
Cái mặt ấy là cái mặt bình thường nhất trong ba ngày.
Nó là cái mặt của một người vừa làm xong một chuyện cần làm — và cái chuyện ấy là giao cái đòi của mình cho một người khác.
Đó là cách một người già chuẩn bị cho cái đi của mình: không giữ gì trong tay, đặt các câu ở chỗ có người nhận.
Nàng mở cuốn sổ xanh.
Ở cái ánh đèn hành lang hắt vào, nàng viết:
「Đêm thứ ba. Cha biết chuyện từ bữa cơm, vì Sơn lỡ cái tên. Cha không nói ở bữa ấy. Cha nói đêm nay.
Cha đòi một điều thứ tư: người ấy đến ở cái sân, cái bàn có ấm nước. Và cha hỏi một câu: cái chuyện gì ở cái đời anh mà cái con tôi chưa biết, và anh định nói hồi nào.
Cha đòi cái ngày, không đòi cái chuyện.
Ở phòng bên cạnh, ông tai nạn lên cơn lúc mười một giờ. Bà ấy giữ tay cho đến sáng. Cha chắp hai tay đọc giùm ông ấy.」
Nàng dừng bút.
Rồi nàng viết thêm, và dòng ấy nàng viết nhỏ hơn:
「Em ghi đêm này không phải để ghi cái bệnh. Em ghi để ngày mai em biết: ở cái chỗ này người ta không chờ cái thuốc mới khỏi. Người ta chờ cái người ngồi bên cạnh.」
Nàng gấp sổ, và nàng tựa lưng vào tường.
Và ở cái hành lang bệnh viện lúc hai giờ sáng, với cái đèn tuýp và cái quạt kêu cót két, nàng nghĩ một điều mà nàng sẽ không nói với ai:
Cha nàng đã hỏi cái câu ấy không phải để bắt Lưu Chính khai. Ông ấy hỏi để cho Lưu Chính một cái cửa.
Vì một người đàn ông có chuyện phải giấu thì cái khó nhất không phải là nói ra. Cái khó nhất là tìm được một cái chỗ mà nói ra thì không mất cái gì.
Và cha nàng vừa dựng cái chỗ ấy: một cái sân, một cái bàn, một cái ấm nước, và một câu hỏi chỉ đòi cái ngày.
Nàng nghĩ: cái ông già ấy, cả đời không nói được một câu tử tế với ai. Mà ông ấy vừa làm cho người ta một cái chỗ, bằng cách đòi một cái ngày.
Trời sáng lúc năm giờ rưỡi.
Cái sáng ấy đến bằng tiếng xe đẩy ở cuối hành lang, và bằng mùi cháo, và bằng cái lạnh của cái sân bệnh viện tràn vào qua cái cửa mở.
Sáu giờ, cô hộ lý vào lấy máu.
Cha nàng tỉnh, và ông ấy nhìn cái kim, và ông ấy nói: 「Cô cứ lấy. Máu thì lấy rồi nó lại có.」
Cô ấy cười, và cô ấy nói: 「Cụ nói thế thì cháu lấy. Mấy cụ khác thì nhắm mắt lại.」
Nàng đứng ở cạnh, và nàng nhìn cái ống nghiệm ấy đầy dần, và nàng nghĩ: cái ống nghiệm này sẽ đi đến một cái phòng có cái máy, và cái máy ấy sẽ trả lời một câu mà cả cái nhà đang đợi.
Mà cái câu ấy thì không phụ thuộc vào cái gì nàng làm được.
Đó là cái điều khó nhất của ba ngày nay: mọi cái chuyện nàng làm đều là việc phụ. Việc chính thì ở trong một cái ống nghiệm, và nó không cần nàng.
Bảy giờ, Lưu Chính đến.
Anh ta đến sớm hơn cái giờ anh ta vẫn đến. Và anh ta mang một cái túi, và trong túi có một cái áo của cha nàng — cái áo bông mặc trong nhà, cái áo mà Sơn đã mang về giặt.
「Cô ạ.」 Anh ta nói. 「Cụ quen cái áo ấy. Ở đây người ta phát áo bệnh viện, mà áo ấy nó lạnh.」
Nàng nhận cái túi, và nàng nhìn anh ta, và nàng thấy ở dưới mắt anh ta có quầng, và ở cái cổ áo anh ta có một cái cúc đã bung chỉ.
「Anh ă. Đêm qua em nói chuyện với cha em.」
「Ừ.」
「Cha em biết anh là ai. Từ bữa cơm. Thằng Sơn lỡ cái tên.」
Lưu Chính im.
Rồi anh ta nói: 「Anh biết. Hôm ấy thằng bé nói xong thì nó nhìn anh một cái. Cái nhìn ấy là cái nhìn của người vừa làm đổ cái gì.」
「Mà anh không nói gì?」
「Anh không nói.」 Anh ta nói. 「Vì nói lúc ấy là nói trước mặt ông thợ. Mà cái chuyện ấy không phải chuyện nói trước mặt người ngoài.」
Nàng nhìn anh ta.
Và nàng thấy một cái điều lạ: hai người đàn ông ấy, một già một trẻ, đã cùng chọn một cái cách — im ở bữa cơm, vì có người ngoài.
Không ai dạy họ. Cái ấy là cái ấy của cái làng.
「Cha em đòi anh đến nhà.」 Nàng nói. 「Không phải ở đây. Ở cái sân, cái bàn có cái ấm nước.」
Lưu Chính đứng thẳng lên.
「Bao giờ?」
「Khi cha em ra viện.」
「Mà cụ hỏi anh cái gì?」
Nàng nhìn anh ta, và nàng nói, và nàng nói đúng câu cha nàng nói, không thêm không bớt:
「Cha em hỏi: cái chuyện gì ở cái đời anh mà cái con tôi chưa biết, và anh định nói hồi nào.」
Cái hành lang im.
Lưu Chính nhìn cái cửa phòng, và cái hàm anh ta siết một nhịp.
Rồi anh ta nói:
「Cụ hỏi cái ngày.」
「Dạ.」
「Không hỏi cái chuyện.」
「Dạ.」
Anh ta im rất lâu.
Rồi anh ta nói, và cái giọng ấy khàn:
「Cô ạ. Cái ông già ấy.」
「Dạ.」
「Cái ông già ấy biết cái câu ấy khó hơn cái câu hỏi chuyện.」 Anh ta nói. 「Vì hỏi chuyện thì người ta trả lời bằng một câu. Hỏi ngày thì người ta phải trả lời bằng cái đời.」
Anh ta cầm cái túi không ở trên tay nàng, và anh ta gấp nó lại, và anh ta gấp làm bốn, và cái gấp ấy là cái gấp của một người cần cho tay mình có việc.
「Cô ạ. Anh có cái ngày rồi.」
「Ngày nào?」
「Ngày cụ ra viện, và cái bữa cơm ở cái sân.」 Anh ta nói. 「Anh sẽ nói ở đấy. Trước mặt cụ. Trước mặt cô. Trước mặt thằng Sơn.」
Nàng nhìn anh ta, và nàng không nói gì, vì nàng biết cái câu ấy là cái câu nặng nhất anh ta nói từ hồi nàng biết anh ta.
Rồi nàng nói:
「Anh ạ. Anh có cần em biết trước không?」
「Không.」 Anh ta nói. 「Cô nghe cùng lúc với cụ. Cái ấy mới là cái ấy.」
「Sao?」
「Vì nếu cô biết trước, thì lúc cụ nghe, cái mặt cô sẽ chuẩn bị.」 Anh ta nói. 「Mà cái mặt chuẩn bị thì cụ nhìn ra. Mà cụ nhìn ra thì cụ biết có một cái chuyện mà cái con gái cụ phải giấu cụ lần nữa.」
Nàng gật đầu.
Và ở cái hành lang ấy, dưới cái đèn tuýp, nàng thấy cái người đàn ông này đang tính một cái chuyện mà nàng không tính được: anh ta đang tính cái cách để một cái chuyện xấu không làm hỏng thêm một cái quan hệ khác.
Anh ta không tính cho mình. Anh ta tính cho cái bàn ấy, cho cái sân ấy, cho cái bữa cơm ấy.
Nàng nghĩ: cái ấy là cái thứ nàng phải ghi vào sổ. Không phải cái chuyện anh ta sẽ kể. Cái cách anh ta chọn để kể.
Nàng mở sổ, và nàng viết ở dưới cái dòng cuối của đêm qua:
「Sáng ngày thứ tư. Anh ấy mang áo bông của cha. Anh ấy nói: cái ngày là ngày cha ra viện, ở cái sân, trước mặt cả nhà.
Anh ấy không cho em biết trước. Vì nếu em biết trước thì cái mặt em sẽ chuẩn bị, và cha sẽ nhìn ra, và cha sẽ biết có một chuyện nữa mà con gái cha phải giấu.
Anh ấy tính cái chuyện ấy không phải cho anh ấy. Anh ấy tính cho cái bàn, cho cái sân, cho bữa cơm.」
Nàng gấp sổ.
Rồi nàng vào phòng, và nàng đưa cái áo bông cho cha, và ông ấy cầm nó, và ông ấy đưa nó lên mũi, và ông ấy nói:
「Cái áo này có mùi nhà.」
「Dạ. Sơn giặt rồi.」
「Giặt rồi mà vẫn có mùi nhà.」 Ông ấy nói. 「Cái mùi ấy nó ở trong cái bông. Không giặt ra được.」
Rồi ông ấy mặc cái áo ấy vào, và ông ấy nằm xuống, và ông ấy nói:
「Con ạ. Cái áo này cha mặc hồi cái mùa đông cha còn đi cắt cỏ. Bây giờ cha mặc nó ở cái giường này.」
「Dạ.」
「Mà cha thấy nó ấm.」
Nàng ngồi xuống cạnh giường, và ở ngoài cửa sổ, cái cây bàng đã hiện ra dưới cái nắng sớm, và lá nó xanh, và cái xanh ấy là cái xanh bình thường của ban ngày — cái xanh mà đêm qua nàng không nhận ra.
Nàng nghĩ: cái đèn ban đêm làm cái lá có màu sai. Mà cái lá thì vẫn là cái lá ấy.
Có những cái thứ chỉ sai màu dưới cái đèn. Ban ngày thì nó bình thường. Mà người ta thường quyết định mọi thứ vào ban đêm.
Đêm thứ ba khác hai đêm trước.
Khác không phải vì bệnh của cha nàng khác. Khác vì người trong phòng đã quen chỗ.
Cái quen ấy là cái thứ kỳ lạ. Một người nằm ở cái giường lạ ba ngày thì cái giường ấy không còn lạ nữa.
Và người ấy bắt đầu biết cái chỗ đau khi trở mình về bên nào. Biết tiếng cửa kêu ở cái bản lề thứ ba. Biết giờ cô hộ lý đi qua hành lang bằng tiếng của cái dép.
Cha nàng ngồi dậy lúc chín giờ tối.
Ông ấy ngồi dậy không phải vì khỏe. Ông ấy ngồi dậy vì người nằm lâu thì cái lưng bắt đầu đòi một tư thế khác — cái đòi của cái thân, và cái đòi ấy không có lý để cãi.
Nàng đỡ ông ấy, và nàng kê gối sau lưng.
「Cha ạ. Cha ngồi một chút thì cha nằm lại. Bác sĩ dặn đêm nay phải ngủ, vì sáng mai lấy mẫu.」
Ông ấy gật, và ông ấy nhìn ra cửa sổ.
Ngoài cửa sổ có cái đèn của sân bệnh viện. Cái đèn ấy vàng, và nó chiếu lên cái cây bàng ở góc sân, và lá của cái cây ấy có một cái màu không phải màu lá ban ngày — cái màu của lá bị đèn chiếu từ phía sai.
「Con ạ.」 Ông ấy nói. 「Cha nằm ba đêm rồi.」
「Dạ.」
「Đêm đầu cha không ngủ được vì đau. Đêm thứ hai cha không ngủ được vì lạ.」 Ông ấy nói, và ông ấy dừng. 「Đêm nay cha không ngủ được vì trong đầu cha có một chuyện phải nói với con.」
Nàng kéo cái ghế lại, và nàng ngồi xuống.
「Cha nói đi.」
Cha nàng im một hồi.
Rồi ông ấy nói, và cái giọng ấy nhỏ — vì trong phòng có bốn giường, và ba người khác đang ngủ hoặc đang giả ngủ:
「Cái người đến sửa mái nhà mình. Cái người khênh tôn ấy. Cha biết là ai.」
Nàng im.
Nàng không nói câu phủ nhận. Cái phủ nhận là cái thứ làm người hỏi mất tin ở người trả lời — mà cái tin ấy quý hơn cái kín.
「Dạ.」 Nàng nói. 「Cha biết từ bao giờ?」
「Từ bữa cơm.」
Nàng ngẩng lên.
「Thằng Sơn nói lỡ một câu.」 Ông ấy nói. 「Nó nói: anh Chính. Nói xong thì nó biết lỡ, và nó cúi xuống ăn, và cái mặt nó đỏ. Con ạ, thằng bé mới mười bốn. Nó không giấu được một cái tên.」
Nàng cúi đầu.
「Mà cha không nói ở bữa ấy.」 Ông ấy nói tiếp. 「Vì bữa ấy có ông thợ ngồi. Mà cái chuyện ấy không phải cái chuyện nói trước miệng người ngoài.」
Ông ấy chống tay, và ông ấy đổi cái tư thế, và cái mặt ông ấy nhăn một nhịp.
「Mà cha ngồi cha xem cái người ấy khênh tôn. Cha xem cách nó đặt cái chén nước bên cạnh tay cha. Rồi cha nghĩ: cái người này không phải cái người đến lấy cái gì của cái nhà này.」
「Dạ.」
「Nó là cái người đến đặt cái gì xuống.」
Nàng nói, và cái giọng nàng nghẹn một chút:
「Cha ạ. Con xin lỗi. Con không nói với cha trước.」
「Ừ.」
「Cái chuyện cưới, con cưới khi cha còn nằm ở nhà.」 Nàng nói. 「Con không dám nói, vì con biết cha sẽ hỏi con câu: sao con không đợi. Mà con không có cái trả lời nào làm cha đỡ buồn.」
Cha nàng im rất lâu.
Rồi ông ấy nói:
「Con ạ. Cha nghe bà Tư nói chuyện học phí.」
Nàng không trả lời, và nàng chờ.
「Cha không hỏi con chuyện tiền.」 Ông ấy nói. 「Vì chuyện tiền là chuyện của người trả. Mà người trả đã trả xong rồi thì cái hỏi chỉ làm người trả thành người bị xét.」
Ông ấy nhìn nàng.
「Cha hỏi con chuyện khác: cái người ấy có biết chuyện cha ốm hay không.」
Nàng nói, và nàng nói chậm:
「Dạ có. Anh ấy biết từ tháng trước.」
「Ai nói?」
「Dạ.」 Nàng nói. 「Anh ấy là người bán con bò để đưa cha vào cái viện này.」
Cha nàng quay đầu lại.
Cái quay ấy chậm, và ông ấy nhìn nàng, và trong mắt ông ấy có nước — cái nước không rơi.
「Con bò.」 Ông ấy nói, và cái giọng ấy khàn. 「Con bò cày ở cái nhà ấy tám mùa.」
「Dạ.」
「Mà cái nhà ấy bán con bò để đưa cha con vào cái viện.」
「Dạ.」 Nàng nói. 「Anh ấy nói: con bò mua lại được, cái máy thuê được, cái người thì không đợi được.」
Cha nàng nhắm mắt.
Cái tay ông ấy nắm mép chăn, và cái nắm ấy chặt.
Rồi ông ấy nói, và cái nói ấy như nói với chính mình hơn là với nàng:
「Cái người bán con bò của cái nhà để đưa cha của con dâu vào viện. Cái người ấy không phải cái người làm chuyện ấy để được khen.」
Ông ấy mở mắt.
「Chuyện ấy làm lặng. Con ạ, cái người làm chuyện lớn mà làm lặng thì cái người ấy có chỗ đứng.」
Nàng cầm cái bát không ở trên bàn, và nàng xoay nó trong tay, và nàng không biết để nó ở đâu.
Rồi cha nàng nói:
「Con ạ. Cha nói với con câu này. Con đừng cắt.」
「Dạ.」
「Hôm cha viết cái thư cho con, cha viết trong lúc cha tưởng cha không qua cái tháng này.」 Ông ấy nói. 「Cha viết ba điều. Hôm nay cha thêm một điều thứ tư. Mà điều ấy cha nói bằng miệng, vì thứ tự của cái thư đã in ra rồi. Cái điều thêm thì phải là cái điều không in.」
「Dạ, cha nói.」
Ông ấy nói, và cái giọng ấy rõ, và cái rõ ấy là cái rõ của một người đã chuẩn bị câu này từ lâu:
「Điều thứ tư: cái người ấy đến gặp cha. Không phải ở cái bệnh viện này.」
Nàng ngẩng lên.
「Ở bệnh viện này thì người ta đến như người đi thăm.」 Ông ấy nói. 「Cha đòi cái chỗ khác: cái sân nhà mình, cái bàn có cái ấm nước, và cái ghế có người ngồi đối diện.」
「Sao cha đòi thế?」
「Vì cha có một câu hỏi.」 Ông ấy nói. 「Mà câu ấy phải hỏi ở chỗ có cái bàn. Vì người ngồi ở cái bàn thì hai tay ở trên mặt bàn. Mà cái tay nói trước cái miệng.」
Nàng hỏi, và nàng hỏi khẽ:
「Cha hỏi cái gì?」
「Cha hỏi câu này.」 Ông ấy nói, và ông ấy nói chậm, từng chữ, như người ta đọc một câu đã viết ra rồi: 「Cái chuyện gì ở cái đời anh mà cái con tôi chưa biết, và anh định nói hồi nào.」
Nàng ngồi im.
「Cha không hỏi chuyện ấy là chuyện gì.」 Ông ấy nói. 「Cha hỏi cái ngày.」
「Sao cha không hỏi chuyện?」
「Vì cái người có chuyện phải giấu thì người ấy thường giấu mãi.」 Ông ấy nói. 「Mà cái giấu mãi ấy làm cái nhà có một cái vách mỏng. Cái vách ấy đổ vào lúc cái nhà cần nhất.」
Ông ấy ho một tiếng, và cái ho ấy ngắn, và ông ấy uống nước.
「Cha đòi cái ngày, không đòi cái chuyện.」 Ông ấy nói. 「Cái ngày là cái thứ giữ được. Cái chuyện là cái thứ phải tự kể.」
Nàng ngồi ở cái ghế.
Và nàng nghĩ đến câu Lưu Chính nói ở bậc cửa, hôm anh ta đưa cái thư cho nàng: cái tầng thứ ba sẽ kể trước cái năm hết hạn.
Cái hứa ấy có một cái ngày. Và cái ngày ấy đúng là cái thứ cha nàng vừa đòi.
Nàng nói:
「Dạ. Con nói với anh ấy.」
Rồi nàng nói thêm, và nàng nói vì nàng thấy cái ấy cần nói:
「Mà cha ạ. Con nói với cha chuyện này: anh ấy đã nói với con câu ấy trước. Cái câu: cái sự thật của tôi có mấy tầng. Và anh ấy hẹn con một cái ngày, trước cái năm hết hạn.」
Cha nàng nhìn nàng.
「Cho nên câu cha định hỏi, cha sẽ nghe cái trả lời có cái ngày. Không phải cái trả lời vòng.」
Cha nàng im, và rồi ông ấy nói, và cái giọng ấy chậm:
「Vậy thì cái người ấy đã tự đặt cái ngày trước khi cái người già đòi.」
「Dạ.」
「Cái ấy tốt.」 Ông ấy nói. 「Cái người tự đặt cái ngày thì cái người ấy có cái sợ. Mà cái người có cái sợ mà vẫn đặt cái ngày thì cái người ấy trung.」
Nàng không trả lời, và nàng thấy cái gì đó nóng ở trong ngực — cái nóng của một người vừa nghe một cái phán xét mà mình đã chờ từ lâu, và cái phán xét ấy công bằng hơn cái mình dám mong.
Đêm ấy có một chuyện ở phòng bên cạnh.
Ông nằm ở giường đầu dãy — ông bị tai nạn lúc dựng nhà — lên cơn lúc mười một giờ.
Cái tiếng đầu tiên là tiếng bà vợ gọi cô hộ lý. Cái tiếng ấy không to. Nó là cái tiếng nén.
Và cái nén ấy làm cái hành lang thức dậy nhanh hơn cái tiếng to.
Nàng đứng dậy.
Nàng không chạy. Ở cái chỗ này, cái chạy là cái thứ làm người nhà hoảng thêm.
Nàng đi nhanh, và nàng đến cửa, và nàng thấy bà ấy đang giữ tay chồng, và cái mặt ông ấy xám, và cái mồm ông ấy mở, và hơi ra không đều.
Nàng gọi cô hộ lý, và cô ấy đến trong một phút, và cô ấy gọi bác sĩ trực.
Rồi cái phòng có đèn sáng, và có ba người mặc áo trắng đi vào.
Và đó là cái cảnh nàng đã thấy một lần hồi nhỏ.
Cái lần ấy là cái lần của ông chú họ nàng, và cái lần ấy không có kết tốt.
Nàng đứng ở cửa, và nàng không đi vào.
Cái phòng nhỏ. Và nàng biết chỗ của người nhà trong lúc ấy là chỗ ngoài cửa — chỗ đứng để những người đang làm việc làm được yên.
Rồi ở cái lúc ấy, nàng nghe tiếng cha nàng ở giường bên này.
Cái tiếng ấy là cái tiếng đọc một cái gì.
Nàng quay lại.
Cha nàng đang ngồi dậy ở trên giường, và hai tay ông ấy chắp, và cái mồm ông ấy đọc không ra tiếng.
Và nàng biết ông ấy đọc cái gì.
Ông ấy đọc cái kinh của bà nội nàng dạy — cái kinh mà ông ấy nói ông ấy không tin hết, nhưng ông ấy đọc khi trong nhà có một người cần được đọc.
Nàng đứng ở giữa hai cái cửa, và nàng không biết đi về phía nào.
Rồi nàng chọn: nàng ở lại chỗ ngoài cửa phòng bên cạnh, vì ở đấy đang có người cần một người đứng ngoài cửa — cái bà vợ, bà ấy không được đứng một mình.
Nàng đi đến, và nàng đứng cạnh bà ấy, và nàng không nói gì, và nàng đặt tay lên cái lưng bà ấy.
Bà ấy không quay lại. Nhưng bà ấy đứng thẳng hơn một chút.
Cái chuyện ở phòng bên cạnh qua trong hai mươi phút.
Ông ấy qua cơn.
Bác sĩ trực nói với bà vợ:
「Huyết áp tụt, nhưng tim không ngừng. Bà đừng sợ. Đêm nay là đêm ông ấy phải qua.」
Bà ấy ngồi xuống lại ở cái ghế.
Và tay bà ấy vẫn giữ tay chồng, và cái giữ ấy không buông một giây nào.
Và cái giữ ấy làm nàng hiểu một chuyện: người ta có thể không làm được gì cho người mình thương. Mà người ta vẫn ngồi. Vì cái ngồi ấy là cái chỗ duy nhất còn.
Hai giờ sáng, hành lang im lại.
Nàng về giường cha. Ông ấy nằm, và ông ấy mở mắt.
「Ông cạnh qua rồi à?」
「Dạ. Bác sĩ nói qua cơn.」
Cha nàng thở ra.
「Con ạ. Cha ngồi cha đọc kinh. Mà cha đọc cho ông ấy, không phải cho cha.」
「Dạ.」
「Cha nghĩ: ông ấy cũng ở cái xóm với mình. Ông ấy cũng trèo cây me hồi nhỏ.」 Ông ấy nói. 「Người cùng một cái làng thì người ta có cái bổn phận đọc giùm một câu, khi người ấy không đọc được.」
Nàng ngồi xuống.
「Cha ạ. Cha ngủ đi. Sáng mai lấy mẫu.」
Ông ấy gật, và ông ấy nhắm mắt.
Rồi trước khi ngủ, ông ấy nói, và cái giọng ấy đã lẫn:
「Con ạ. Cái người khênh tôn ấy. Con bảo anh ấy câu này: cha không đòi cái chuyện giấu. Cha đòi cái ngày.」
Rồi ông ấy ngủ.
Nàng ngồi ở cái ghế, và nàng nhìn mặt cha nàng ngủ.
Cái mặt ấy là cái mặt bình thường nhất trong ba ngày.
Nó là cái mặt của một người vừa làm xong một chuyện cần làm — và cái chuyện ấy là giao cái đòi của mình cho một người khác.
Đó là cách một người già chuẩn bị cho cái đi của mình: không giữ gì trong tay, đặt các câu ở chỗ có người nhận.
Nàng mở cuốn sổ xanh.
Ở cái ánh đèn hành lang hắt vào, nàng viết:
「Đêm thứ ba. Cha biết chuyện từ bữa cơm, vì Sơn lỡ cái tên. Cha không nói ở bữa ấy. Cha nói đêm nay.
Cha đòi một điều thứ tư: người ấy đến ở cái sân, cái bàn có ấm nước. Và cha hỏi một câu: cái chuyện gì ở cái đời anh mà cái con tôi chưa biết, và anh định nói hồi nào.
Cha đòi cái ngày, không đòi cái chuyện.
Ở phòng bên cạnh, ông tai nạn lên cơn lúc mười một giờ. Bà ấy giữ tay cho đến sáng. Cha chắp hai tay đọc giùm ông ấy.」
Nàng dừng bút.
Rồi nàng viết thêm, và dòng ấy nàng viết nhỏ hơn:
「Em ghi đêm này không phải để ghi cái bệnh. Em ghi để ngày mai em biết: ở cái chỗ này người ta không chờ cái thuốc mới khỏi. Người ta chờ cái người ngồi bên cạnh.」
Nàng gấp sổ, và nàng tựa lưng vào tường.
Và ở cái hành lang bệnh viện lúc hai giờ sáng, với cái đèn tuýp và cái quạt kêu cót két, nàng nghĩ một điều mà nàng sẽ không nói với ai:
Cha nàng đã hỏi cái câu ấy không phải để bắt Lưu Chính khai. Ông ấy hỏi để cho Lưu Chính một cái cửa.
Vì một người đàn ông có chuyện phải giấu thì cái khó nhất không phải là nói ra. Cái khó nhất là tìm được một cái chỗ mà nói ra thì không mất cái gì.
Và cha nàng vừa dựng cái chỗ ấy: một cái sân, một cái bàn, một cái ấm nước, và một câu hỏi chỉ đòi cái ngày.
Nàng nghĩ: cái ông già ấy, cả đời không nói được một câu tử tế với ai. Mà ông ấy vừa làm cho người ta một cái chỗ, bằng cách đòi một cái ngày.
Trời sáng lúc năm giờ rưỡi.
Cái sáng ấy đến bằng tiếng xe đẩy ở cuối hành lang, và bằng mùi cháo, và bằng cái lạnh của cái sân bệnh viện tràn vào qua cái cửa mở.
Sáu giờ, cô hộ lý vào lấy máu.
Cha nàng tỉnh, và ông ấy nhìn cái kim, và ông ấy nói: 「Cô cứ lấy. Máu thì lấy rồi nó lại có.」
Cô ấy cười, và cô ấy nói: 「Cụ nói thế thì cháu lấy. Mấy cụ khác thì nhắm mắt lại.」
Nàng đứng ở cạnh, và nàng nhìn cái ống nghiệm ấy đầy dần, và nàng nghĩ: cái ống nghiệm này sẽ đi đến một cái phòng có cái máy, và cái máy ấy sẽ trả lời một câu mà cả cái nhà đang đợi.
Mà cái câu ấy thì không phụ thuộc vào cái gì nàng làm được.
Đó là cái điều khó nhất của ba ngày nay: mọi cái chuyện nàng làm đều là việc phụ. Việc chính thì ở trong một cái ống nghiệm, và nó không cần nàng.
Bảy giờ, Lưu Chính đến.
Anh ta đến sớm hơn cái giờ anh ta vẫn đến. Và anh ta mang một cái túi, và trong túi có một cái áo của cha nàng — cái áo bông mặc trong nhà, cái áo mà Sơn đã mang về giặt.
「Cô ạ.」 Anh ta nói. 「Cụ quen cái áo ấy. Ở đây người ta phát áo bệnh viện, mà áo ấy nó lạnh.」
Nàng nhận cái túi, và nàng nhìn anh ta, và nàng thấy ở dưới mắt anh ta có quầng, và ở cái cổ áo anh ta có một cái cúc đã bung chỉ.
「Anh ă. Đêm qua em nói chuyện với cha em.」
「Ừ.」
「Cha em biết anh là ai. Từ bữa cơm. Thằng Sơn lỡ cái tên.」
Lưu Chính im.
Rồi anh ta nói: 「Anh biết. Hôm ấy thằng bé nói xong thì nó nhìn anh một cái. Cái nhìn ấy là cái nhìn của người vừa làm đổ cái gì.」
「Mà anh không nói gì?」
「Anh không nói.」 Anh ta nói. 「Vì nói lúc ấy là nói trước mặt ông thợ. Mà cái chuyện ấy không phải chuyện nói trước mặt người ngoài.」
Nàng nhìn anh ta.
Và nàng thấy một cái điều lạ: hai người đàn ông ấy, một già một trẻ, đã cùng chọn một cái cách — im ở bữa cơm, vì có người ngoài.
Không ai dạy họ. Cái ấy là cái ấy của cái làng.
「Cha em đòi anh đến nhà.」 Nàng nói. 「Không phải ở đây. Ở cái sân, cái bàn có cái ấm nước.」
Lưu Chính đứng thẳng lên.
「Bao giờ?」
「Khi cha em ra viện.」
「Mà cụ hỏi anh cái gì?」
Nàng nhìn anh ta, và nàng nói, và nàng nói đúng câu cha nàng nói, không thêm không bớt:
「Cha em hỏi: cái chuyện gì ở cái đời anh mà cái con tôi chưa biết, và anh định nói hồi nào.」
Cái hành lang im.
Lưu Chính nhìn cái cửa phòng, và cái hàm anh ta siết một nhịp.
Rồi anh ta nói:
「Cụ hỏi cái ngày.」
「Dạ.」
「Không hỏi cái chuyện.」
「Dạ.」
Anh ta im rất lâu.
Rồi anh ta nói, và cái giọng ấy khàn:
「Cô ạ. Cái ông già ấy.」
「Dạ.」
「Cái ông già ấy biết cái câu ấy khó hơn cái câu hỏi chuyện.」 Anh ta nói. 「Vì hỏi chuyện thì người ta trả lời bằng một câu. Hỏi ngày thì người ta phải trả lời bằng cái đời.」
Anh ta cầm cái túi không ở trên tay nàng, và anh ta gấp nó lại, và anh ta gấp làm bốn, và cái gấp ấy là cái gấp của một người cần cho tay mình có việc.
「Cô ạ. Anh có cái ngày rồi.」
「Ngày nào?」
「Ngày cụ ra viện, và cái bữa cơm ở cái sân.」 Anh ta nói. 「Anh sẽ nói ở đấy. Trước mặt cụ. Trước mặt cô. Trước mặt thằng Sơn.」
Nàng nhìn anh ta, và nàng không nói gì, vì nàng biết cái câu ấy là cái câu nặng nhất anh ta nói từ hồi nàng biết anh ta.
Rồi nàng nói:
「Anh ạ. Anh có cần em biết trước không?」
「Không.」 Anh ta nói. 「Cô nghe cùng lúc với cụ. Cái ấy mới là cái ấy.」
「Sao?」
「Vì nếu cô biết trước, thì lúc cụ nghe, cái mặt cô sẽ chuẩn bị.」 Anh ta nói. 「Mà cái mặt chuẩn bị thì cụ nhìn ra. Mà cụ nhìn ra thì cụ biết có một cái chuyện mà cái con gái cụ phải giấu cụ lần nữa.」
Nàng gật đầu.
Và ở cái hành lang ấy, dưới cái đèn tuýp, nàng thấy cái người đàn ông này đang tính một cái chuyện mà nàng không tính được: anh ta đang tính cái cách để một cái chuyện xấu không làm hỏng thêm một cái quan hệ khác.
Anh ta không tính cho mình. Anh ta tính cho cái bàn ấy, cho cái sân ấy, cho cái bữa cơm ấy.
Nàng nghĩ: cái ấy là cái thứ nàng phải ghi vào sổ. Không phải cái chuyện anh ta sẽ kể. Cái cách anh ta chọn để kể.
Nàng mở sổ, và nàng viết ở dưới cái dòng cuối của đêm qua:
「Sáng ngày thứ tư. Anh ấy mang áo bông của cha. Anh ấy nói: cái ngày là ngày cha ra viện, ở cái sân, trước mặt cả nhà.
Anh ấy không cho em biết trước. Vì nếu em biết trước thì cái mặt em sẽ chuẩn bị, và cha sẽ nhìn ra, và cha sẽ biết có một chuyện nữa mà con gái cha phải giấu.
Anh ấy tính cái chuyện ấy không phải cho anh ấy. Anh ấy tính cho cái bàn, cho cái sân, cho bữa cơm.」
Nàng gấp sổ.
Rồi nàng vào phòng, và nàng đưa cái áo bông cho cha, và ông ấy cầm nó, và ông ấy đưa nó lên mũi, và ông ấy nói:
「Cái áo này có mùi nhà.」
「Dạ. Sơn giặt rồi.」
「Giặt rồi mà vẫn có mùi nhà.」 Ông ấy nói. 「Cái mùi ấy nó ở trong cái bông. Không giặt ra được.」
Rồi ông ấy mặc cái áo ấy vào, và ông ấy nằm xuống, và ông ấy nói:
「Con ạ. Cái áo này cha mặc hồi cái mùa đông cha còn đi cắt cỏ. Bây giờ cha mặc nó ở cái giường này.」
「Dạ.」
「Mà cha thấy nó ấm.」
Nàng ngồi xuống cạnh giường, và ở ngoài cửa sổ, cái cây bàng đã hiện ra dưới cái nắng sớm, và lá nó xanh, và cái xanh ấy là cái xanh bình thường của ban ngày — cái xanh mà đêm qua nàng không nhận ra.
Nàng nghĩ: cái đèn ban đêm làm cái lá có màu sai. Mà cái lá thì vẫn là cái lá ấy.
Có những cái thứ chỉ sai màu dưới cái đèn. Ban ngày thì nó bình thường. Mà người ta thường quyết định mọi thứ vào ban đêm.
Mục lục — 80 chương
Chương 80: Người đàn ông vẫn dậy lúc bốn giờ
Chương 79: Trang cuối của cuốn sổ
Chương 78: Cái phong bì của bà Tư
Chương 77: Đám cưới lần thứ hai
Chương 76: Cái giường đôi
Chương 75: Ngôi nhà mới
Chương 74: Con đường bê tông
Chương 73: Một đêm ở sân đình
Chương 72: Cái loa phóng thanh
Chương 71: Cuộc họp ở nhà văn hóa
Chương 70: Đơn khiếu nại
Chương 69: Người anh em họ
Chương 68: Cái mốc đỏ
Chương 67: Giá đền bù
Chương 66: Ông tổ trưởng đến nhà
Chương 65: Cái sân gạch mới
Chương 64: Bức thư không gửi
Chương 63: Người không đến
Chương 62: Cái ghế trong lễ tốt nghiệp
Chương 61: Ngày nhận bằng
Chương 60: Cái vòng tay
Chương 59: Căn phòng trọ ở thành phố
Chương 58: Chuyến tàu đêm
Chương 57: Cái cổng khóa ngoài
Chương 56: Người về muộn
Chương 55: Tờ đơn ly hôn
Chương 54: Cái đèn dầu
Chương 53: Một câu hỏi
Chương 52: Cái hộp sắt dưới gầm giường
Chương 51: Chị hộ lý
Chương 50: Đêm thứ ba ở bệnh viện
Chương 49: Cái ghế ở hành lang
Chương 48: Cha tôi nằm viện
Chương 47: Tiền bán con bò
Chương 46: Cái búa của thợ mộc
Chương 45: Người làm chứng
Chương 44: Đồn công an huyện
Chương 43: Cái bàn tay bầm tím
Chương 42: Tờ giấy của ông Lưu
Chương 41: Người đến đòi nợ
Chương 40: Cái máy bơm
Chương 39: Nước ngập bờ
Chương 38: Lúa đổ
Chương 37: Cái cân ở chợ
Chương 36: Một trăm nghìn trong phong bì
Chương 35: Cái chăn bông cũ
Chương 34: Thư của cha
Chương 33: Người ta nhầm anh là bố em
Chương 32: Bát phở ở bến xe
Chương 31: Cái thẻ sinh viên
Chương 30: Người đàn ông đứng ở cổng trường
Chương 29: Cái điện thoại reo ba lần
Chương 28: Buổi tối ở ký túc xá
Chương 27: Học bổng
Chương 26: Người bạn cùng phòng
Chương 25: Cái áo sơ mi trắng
Chương 24: Anh chở em qua cầu
Chương 23: Đi chợ huyện
Chương 22: Cái tủ gỗ lim
Chương 21: Giấy mời họp họ
Chương 20: Con chó vàng
Chương 19: Cái quạt hỏng
Chương 18: Đêm mưa to
Chương 17: Người đàn bà ở đầu ngõ
Chương 16: Cái ấm nước trên bếp than
Chương 15: Đứa em chồng đến vay tiền
Chương 14: Vết sẹo ở chân trái
Chương 13: Cái giường kê thêm tấm ván
Chương 12: Bữa cơm có thịt
Chương 11: Cái sổ nợ của cô dâu
Chương 10: Người ta nói gì thì nói
Chương 9: Con dao phay và cái thớt
Chương 8: Món canh mặn
Chương 7: Chuyến xe buýt lúc năm giờ
Chương 6: Cái chạn bát của mẹ anh
Chương 5: Đêm anh không ngủ
Chương 4: Mùa gặt đầu tiên
Chương 3: Cái sân có ba con gà
Chương 2: Tờ giấy ở phòng đăng ký
Chương 1: Người đàn ông đến trả học phí