Chương 34: Thư của cha

Chương 34: Thư của cha

Cái thư ấy đến vào cái buổi chiều thứ ba, và nó đến bằng cái cách mà ở cái làng này người ta vẫn gửi thư: nó nằm trong cái túi vải của thằng Sơn, cái túi ẩm vì thằng bé đi bộ bốn cây số từ cái xóm ra cái bến xe dưới cái mưa phùn.

Nàng đang ở trong cái lớp xóa mù chữ ở cái nhà văn hóa xóm dưới, cúi xuống chấm mấy cái bài viết của các bà, thì cái cửa mở, và thằng Sơn đứng ở đấy, cái áo nó mặc là cái áo nàng mua hồi tháng Tám mà cái cổ tay áo đã ngắn.

「Vào đi. Sao con lên đây?」

「Con mang cái này. Bố bảo con mang. Bố bảo phải đưa tận tay.」

Ở trong cái túi có một cái lọ cà pháo muối, cái nắp buộc bằng dây cao su, và ở dưới đáy có một cái phong bì cắt ra từ cái tờ lịch cũ.

Nàng xin phép các bà nghỉ một cái, dắt nó sang cái quán đầu ngõ, gọi một cái bát phở, và ngồi nhìn nó ăn. Nó ăn như cái người ta sợ người ta lấy mất bát.

「Con ăn ở nhà cái gì?」

Thằng bé im, và cái cách nó im thì nàng biết. Nàng không hỏi nữa. Nàng mở cái phong bì.

Cái thư viết trên một cái trang giấy xé từ cái vở ô ly, bằng bút chì, và cái nét chữ nó run — cái chữ của cái người mà tay phải đã bắt đầu yếu. Cái chữ của ông thì đúng, mà bây giờ nó to hơn cái chữ ngày xưa, và có mấy chỗ ông phải viết lại.

「Con gái.

Bố viết cái thư này để con biết cái nhà mình vẫn thế. Con lợn nái đẻ được bảy con, bố để lại hai con làm giống. Cái ruộng sau nhà bố cày xong, cái máy của ông Thịnh nó vào tận bờ. Cái chân bố nó vẫn thế, cái ho thì nó đỡ, vì bà Mùi cho cái lá xông.

Con đừng gửi tiền về. Tiền con để con ăn. Bố biết cái trường ấy cái gì cũng phải mua, mà cái người học mà đói thì cái chữ nó không vào.

Mà bố hỏi con một câu, con trả lời thật. Cái nhà ấy người ta có cho con ăn no không? Bố không hỏi cái chuyện gì khác. Vì cái người ta mà đói thì người ta còn đi được, chứ cái người ta mà sợ thì người ta không đi được.

Bố.」

Nàng đọc hết hai lần, và lần thứ hai thì nàng dừng ở cái câu cuối. Rồi nàng lật cái tờ giấy lại.

Cái mặt sau không phải cái mặt giấy trắng. Nó là cái mặt sau của một cái tờ giấy kê đơn của cái trạm y tế huyện, có cái ô để ghi tên thuốc, và ở góc dưới thì có cái dấu đỏ đã nhòe vì nước.

「Sơn. Cái giấy này bố lấy ở đâu?」

「Con không biết.」

「Sơn.」

「Bố bảo con không được nói.」

Nó cúi đầu, cái vai nó run, và rồi nó nói nhanh, cái kiểu nói của cái người ta đã giữ cái chuyện ấy lâu rồi: 「Bố đi cái trạm y tế hồi cái tuần trước. Bố đi bộ, bố không đi xe. Bố về thì bố nằm ở cái giường, và con thấy ở cái khăn của bố có cái máu. Con hỏi thì bố bảo cái máu ấy là cái máu ở cái lợi. Mà con biết. Cái khăn ấy con giặt. Con biết vì cái mùi.」

「Thế bố có bảo con là bố ho ra máu không?」

「Không. Bố bảo: cái thư ấy mà chị mày đọc xong mà nó về thì mày phải cản. Bố bảo cái nhà này không có cái chuyện gọi con gái về vì cái ho.」

Nàng cầm cái tờ giấy, nhìn cái dấu đỏ, và cái mắt nàng nó nóng, và nàng không khóc, vì nàng đang ở cái quán, và vì thằng Sơn đang nhìn.

Lưu Chính đến đón nàng lúc chín giờ, như mọi cái tối thứ ba: cái xe đạp dựng ở cái cổng, cái đèn bão treo ở cái ghi đông, và ở cái giá sau một cái túi vải đựng mấy củ khoai lang luộc sẵn, vì cái tối thứ ba nàng dạy đến chín giờ và nàng không ăn gì từ cái bữa trưa.

「Hôm nay cô có cái mắt khác,」 anh ta nói, rất bình thản, cái kiểu anh ta nói cái trời sẽ mưa. Cái kiểu ấy thì nó làm nàng muốn nói thật, và nàng đưa cái thư ra.

Anh ta cầm, đứng ở dưới cái đèn đường của cái cổng trường, và đọc chậm. Cái cách anh ta đọc thì nó giống cái cách người ta đếm tiền: từng cái một, và không bỏ cái nào.

Rồi anh ta lật cái tờ giấy lại, nhìn cái dấu đỏ, và im rất lâu.

「Cái dấu này là cái dấu của cái trạm y tế huyện. Cái ông ở đấy tên là Thụ. Mà cái đơn này không có cái tên thuốc nào. Cái dòng ấy trắng.」

「Sao anh biết?」

「Vì cái đơn mà có thuốc thì cái dòng ấy nó có chữ. Cái ông ấy kê cái đơn rỗng để cái người bệnh cầm về mà hiểu là người ta không chữa được ở đây. Ở cái huyện này người ta làm cái ấy, vì người ta không nói thẳng được với cái người nghèo.」

Nàng đứng ở đấy, và cái chân nàng nó mỏi: 「Mai em về.」

「Không phải mai. Cái xe sáu giờ thì nó đến cái xóm lúc bảy rưỡi, rồi cô đi bộ bốn cây số, rồi cô về đến cái nhà lúc chín giờ. Cái giờ ấy thì cái ông ấy đã dậy, và cái ông ấy sẽ biết là cái thằng Sơn nó nói. Rồi cái ông ấy sẽ im, và cái im ấy thì nó nặng hơn cái ho.」

「Thế thì mấy giờ?」

「Bốn giờ. Bốn giờ tôi sang. Sáng cái mai tôi chở cô về, mình về lúc cái ông ấy còn đang ngủ. Rồi cô vào cái bếp, cô thổi cái lửa, cô nấu cái nồi cháo. Cái ông ấy dậy thì cái ông ấy thấy cái nồi cháo, và cái ông ấy không thấy cái cớ để cô về.」

Đêm ấy nàng mở cái sổ xanh ra. Cái sổ ấy nàng mua ở cái chợ huyện hồi tháng Tám, cái bìa xanh, cái giấy kẻ ô, và ở cái trang đầu nàng đã ghi cái số 17.400.000, cái số tiền mà cái nhà ấy đã trả cho nàng để nàng đi học.

Nàng lật đến cái trang thứ ba, và nàng viết: 「Tháng Mười. Bố ho ra máu. Trạm y tế huyện kê đơn rỗng, phải lên tỉnh. Tiền chưa biết. Cái này ghi trước, chưa có số.」

Bốn giờ sáng, cái xe đạp của Lưu Chính đứng ở cái cổng ký túc xá, và cái đèn bão tắt, vì trời chưa sáng và cái đường này thì không có ai. Nàng ngồi ở cái giá sau, giữ cái túi vải, và cái lạnh của cái tháng Mười nó làm cái tay nàng tê.

「Anh ă, cái tiền lên tỉnh, em không có.」

「Cái ấy không phải tiền của tôi,」 anh ta nói, và anh ta vẫn đạp, cái giọng đều. 「Cái ấy là tiền của cái nhà. Mà cô là cái người ở trong cái nhà ấy. Cái nhà mà có cái người ốm mà không có tiền thì cái nhà ấy phải bán cái gì. Cô muốn tôi bán cái bò? Bán cái bò thì được hai triệu, mà bán cái bò thì cái vụ sau phải thuê cái máy cày, mà thuê cái máy cày thì hết một triệu hai.」

「Em nói cái chuyện em nợ anh.」

「Cái nợ của cô với tôi thì nó có cái giấy,」 anh ta nói, và cái xe chậm lại ở cái chỗ cái đường nó xấu. 「Cái giấy ấy nói tôi trả cái học phí cho cô đến cái ngày cô ra trường. Nó không nói cái chuyện bố cô ốm. Mà cái chuyện bố cô ốm thì nó là cái chuyện của cái người ta ở chung một cái nhà. Cô đừng đếm cái ơn. Cái nhà mà người ta đếm cái ơn thì cái nhà ấy lạnh. Tôi đã ở cái nhà lạnh mười bốn năm rồi.」

Cái chuyến xe ấy nó đi trong cái mưa phùn, và ở trong cái xe nó có cái mùi của cái áo ướt và cái mùi của cái giỏ có con gà, vì có một cái bà nó ôm cái giỏ, và con gà ấy nó kêu lên ở mỗi cái chỗ cái xe nó xóc, và cái bà ấy nó dỗ con gà bằng cái giọng mà người ta dỗ cái cháu. Nàng ngồi ở cái chỗ cạnh cửa sổ, và nàng xem cái đồng nó đi qua, và cái đồng ấy nó có cái gốc đa và cái đình nó sụt cái lưng, và nàng đã đi qua cái chỗ ấy chừng một trăm lần, mà lần này thì nàng xem nó bằng cái mắt của cái người nó đi về từ một cái nơi khác, một cái nơi mà ở đấy có một cái người nó dậy lúc bốn giờ để nấu cái nước sôi cho nàng mang đi. Ở cái bến nó có hai cái người xuống, và cái bụi nó bám vào cái cổng, và cái con chó của cái quán nó sủa một cái tiếng rồi nó nằm lại, vì nó quen cái xe này, nó quen đến nỗi nó không sủa cho hết cái tiếng. Nàng đi bộ cái quãng cuối, và cái đường nó mềm vì mưa, và cái dép nó dính cái đất, và nàng nghĩ: cái đất này nó nhớ cái chân người ta, nó nhận cái chân người ta lại như nó nhận cái giống gạo nó gieo mùa trước.

Cái nhà của bố nàng hiện ra ở cái đầu cái ngõ lúc gần sáu giờ, và cái bếp đã có khói, và nàng biết cái khói ấy là cái khói của cái người đã dậy từ bốn giờ, vì cái người ốm thì người ta ngủ ít.

Bố nàng đang ngồi ở cái ghế tre trước cái bếp, cầm cái ấm, và ông nhìn lên, và cái mặt ông nó đổi ba lần trong một cái nhịp: cái mừng, cái giận, rồi cái xấu hổ.

「Sao mày về?」

「Con về thăm bố.」

「Tao không ốm.」

「Con biết. Con về vì con nhớ.」

Ông nhìn nàng, và cái mắt ông nó đỏ, và ông quay đi, và ông nói với cái bếp: 「Cái con này nó nói dối cũng không biết nói.」

Rồi ông đứng dậy, đi ra cái sân, chỗ Lưu Chính đang dựng cái xe ở cái cột, và cái giọng ông đổi, cái giọng ông dùng để nói với cái người mà ông không muốn mang ơn:

Nàng đứng ở cái bếp, cái nồi cháo nó sôi, và nàng nghe thấy cái im ở ngoài sân, cái im dài. Rồi bố nàng nói, cái giọng khàn:

「Cậu ă. Cái nhà cậu có cho nó ăn no không?」

「Có.」

「Cậu có đánh nó không?」

「Không.」

「Cậu thề cái ấy với tôi. Cậu là cái người đi bộ đội, cậu thề thì tôi tin.」

「Tôi thề,」 Lưu Chính nói, và cái giọng ấy nó không to, mà nó nặng, và nó làm cái sân im.

「Mà chú ă, cháu xin chú một cái. Cái chuyện lên tỉnh thì cái tuần này mình đi. Cái tiền thì cháu có, mà cháu không cho chú. Cháu cho chú vay, và cháu ghi vào cái sổ của con gái chú. Cái số ấy thì chú trả cháu bằng cái cách của chú. Chú có cái ao. Cháu không lấy tiền. Cháu lấy cái cá.」

Bố nàng im rất lâu, rồi ông nói, và cái giọng ấy nó lạ, cái giọng của cái người ta vừa bỏ được một cái gánh: 「Cái ao ấy thì nó cạn từ cái năm ngoái. Cái cá thì còn ba chục con cá rô. Cậu lấy hết thì cái ao ấy thành cái ao không.」

「Thì cháu lấy ba chục con, rồi cháu thả lại cái giống. Cái ao mà không có cá thì cái nước nó cũng chết, mà cái nước chết thì cái vườn nó không được.」

Bố nàng cười, và cái cười ấy nó làm cái mặt ông nhăn: 「Cậu tính cái chuyện xa thế.」

「Cháu tính cái chuyện gần. Cái gần là cái tuần này mình đi cái bệnh viện. Cái xa thì để cái người trẻ nó tính.」

Nàng bưng cái nồi cháo ra, và ba người ngồi ở cái sân, và bố nàng ăn được nửa bát thì ông ho, và ông lấy cái khăn, và ông quay đi, và nàng nhìn cái lưng ông, cái lưng mà cái xương đã lộ.

Nàng không nói gì. Nàng chỉ đứng dậy, vào cái buồng, lấy cái sổ xanh, mang ra cái sân, và viết, và đọc to lên, cái giọng của cái người ta đọc cái giấy tờ: 「Ngày hôm nay. Bố tôi vay của cái nhà ấy cái tiền đi bệnh viện tỉnh. Cái số thì chưa biết. Trả bằng cái cá ở cái ao. Không có lãi. Cái giấy này làm hai bản, một bản tôi giữ, một bản anh ấy giữ.」

Rồi nàng xé cái tờ ấy làm hai, đưa một nửa cho Lưu Chính, và anh ta cầm, gấp nó làm bốn, nhét vào cái túi áo ngực, cái túi mà ở trong ấy có cái thẻ cựu chiến binh của anh ta.

「Cái con này. Mày học cái gì ở cái trường mà mày nói như cái người ở cái xã?」

「Con học cái ấy ở bố. Bố dạy con là cái gì cũng phải có cái giấy.」

Ông im, rồi ông nói, cái giọng nhỏ: 「Ừ. Cái giấy thì nó không biết cái mặt người ta. Mà nó giữ được cái mặt người ta.」

Chiều ấy, lúc nàng và Lưu Chính đi ra cái đầu ngõ, thì bà Mùi — cái bà lang ở cái xóm trên — chặn cái xe lại, và bà ấy nói thẳng, cái kiểu của cái người ta đã chữa cho cái nhà này hai chục năm:

「Con ă. Cái phổi của bố con thì nó có cái vết ở cái đỉnh. Cái ấy tôi nghe được, mà tôi không chữa được. Mà cái chuyện tôi nói với con không phải cái ấy.」

「Cái chuyện uống thuốc. Cái thuốc lao ở cái tỉnh thì người ta phát không lấy tiền. Mà nó bắt uống sáu cái tháng, ngày nào cũng uống, không được nghỉ. Cái người như bố con thì uống ba cái tháng là thấy khỏe, rồi nghỉ, rồi cái bệnh nó quay lại, và cái lần sau thì nó không chữa được nữa. Cái ấy mới là cái chết. Không phải cái bệnh. Cái nghỉ.」

Nàng đứng ở cái đường, và nàng gật đầu: 「Con hiểu rồi.」

「Con hiểu thì con phải ở cái nhà này. Mà con thì con phải đi học. Thế thì cái người ở cái nhà này phải là cái người biết đếm cái viên thuốc.」

Tối ấy, ở trên cái xe, nàng nói: 「Anh ă. Em ở cái trường. Em không đếm được cái viên thuốc.」

Anh ta đạp một cái quãng dài, rồi anh ta nói: 「Cô viết cái lịch.」

「Cái nhà ấy cách cái nhà tôi bốn cây số. Mà tôi có cái xe. Cái người ta đã chở cái cô đi bốn cây số lúc bốn giờ sáng thì cái người ấy chở được cái viên thuốc đi bốn cây số.」

「Anh ă. Cái tuần sau em về cái thứ bảy. Em sẽ mua cái lịch ba chục ô, và em dán nó ở cái cột buồng. Mỗi cái ngày uống thuốc thì em đánh một cái dấu.」

「Rồi cái ngày cô không về thì ai đánh?」

「Thì anh đánh. Mà em vẽ cho anh hai cái ô, cái ô bên trái là cái buổi sáng, cái ô bên phải là cái buổi tối. Anh đánh bằng cái bút chì, đừng đánh bằng cái bút mực, vì cái bút mực nó thấm sang cái mặt sau.」

Anh ta im, rồi anh ta nói: 「Cô ă. Cô tính cái chuyện này như cái người ta tính cái sổ sách.」

「Em là cái người giữ cái sổ.」

Cái xe đi qua cái cầu tre, và ở dưới kia cái nước nó đục, và cái trời thì nó tối hẳn. Rồi anh ta nói, và cái câu ấy nó không liền với cái câu trước:

「Cô ă. Cái hôm cô đi cái xe sáu giờ về cái nhà, tôi đứng ở cái bến đến lúc cái xe nó khuất. Rồi tôi về ngồi ở cái sân, và tôi nghĩ: cái nhà ấy có cái người ốm, mà cái người ốm ấy thì nó không khỏi. Rồi cái ngày nó khỏi thì cái nhà ấy hết cái chuyện. Mà cái ngày nó không khỏi thì cái con bé ấy nó ở cái nhà ấy, và cái nhà tôi thì nó rỗng.」

「Rồi anh nghĩ thế nào?」

「Tôi nghĩ cái ấy không phải cái chuyện tôi quyết. Cái chuyện ấy là cái chuyện của cô. Mà tôi thì tôi chờ. Cái người ta chờ được thì người ta không phải nói cái câu ở lại. Cái câu ấy để cái người ta ở lại nói.」

Về đến cái ký túc xá thì đã mười giờ, và Trang đã ngủ, và nàng ngồi ở cái bàn, và nàng viết cái dòng cuối của cái ngày: 「Cái lịch ba chục ô. Cái bút chì. Cái người đếm cái viên thuốc.」

Rồi nàng gấp cái sổ, và nàng nằm, và trước khi ngủ thì nàng nghĩ: cái thư của bố nàng viết trên cái mặt sau của cái đơn thuốc. Cái người ta viết thư trên cái mặt sau của cái đơn thuốc thì cái người ấy đã đọc cái đơn ấy, và đã biết cái dòng ấy trắng.

Mà cái người ấy vẫn viết: cái ho thì nó đỡ.