Chương 30: Người đàn ông đứng ở cổng trường

Chương 30: Người đàn ông đứng ở cổng trường

Cái người đàn ông ấy đứng ở cổng trường ba buổi chiều liền, và không ai biết ông ấy là ai.

Buổi thứ nhất, ông ấy đứng ở cái cột của cái cổng, cái cột bên trái, và ông ấy mặc cái áo màu xám đã bạc, và ông ấy không vào, và ông ấy không nói gì với cái bảo vệ.

Buổi thứ hai, cũng cái giờ ấy — bốn giờ chiều — và lần này ông ấy cầm cái nón lá, và ông ấy đứng xa hơn một cái quãng, ở cái gốc cây me.

Buổi thứ ba, cái bảo vệ nói với nàng.

「Cô ă,」 ông ấy nói, và cái giọng ông ấy nhỏ, 「cái ông đứng ở cái cổng ba buổi nay ấy. Ông ấy đứng đến khi cái lớp của cô tan mới đi. Mà ông ấy không nhìn cái cổng, ông ấy nhìn cái cửa sổ của cái lớp ấy.」

Nàng đứng ở cái hành lang, và nàng nhìn ra.

Cái người ấy ở dưới gốc cây me, và cái nón lá của ông ấy cầm ở tay, và cái lưng ông ấy hơi còng.

Nàng không nhận ra ông ấy ngay.

Rồi nàng nhận ra.

Cái cách đứng ấy — hai chân hơi xa nhau, cái tay trái cầm nón, cái tay phải buông xuống, và cái đầu hơi nghiêng như người ta đang nghe một cái gì ở đằng xa — cái cách đứng ấy là cái cách mà nàng thấy mỗi sáng từ năm nàng lên chín, ở cái sân của cái nhà trên núi, khi cái người ấy đứng nhìn cái trời để đoán mưa.

Cha nàng.

Nàng đi xuống, và cái dép nàng nó kêu trên cái sân gạch, và cái người ấy nghe, và ông ấy quay lại, và cái mặt ông ấy — cái mặt ấy đen, và nó có cái vết chai ở cái trán, vì ông ấy đội cái gì cũng đội lệch — và cái mặt ấy nhìn nàng, và nó không nói gì.

「Cha,」 nàng nói.

「Ừ,」 ông ấy nói.

Hai cha con đứng ở cái gốc cây me, và không ai nói gì thêm, và ở trên kia cái lớp nó đang ồn, vì giờ ra chơi, và ở dưới này thì im.

「Cha lên bao giờ?」 nàng hỏi.

「Hôm kia.」

「Cha ở đâu?」

「Cái nhà trọ ở cái đầu cái đường,」 ông ấy nói. 「Một đêm hai chục nghìn. Bà chủ nhà hỏi tôi đi đâu. Tôi nói tôi đi thăm con.」

「Cha ă, sao cha không vào trường?」

Ông ấy im.

Rồi ông ấy nói: 「Vào thì vào cái gì? Tôi không có cái áo.」

Nàng nhìn cái áo của ông ấy — cái áo màu xám đã bạc, cái cổ áo nó sờn, và ở cái túi áo có một cái lỗ.

「Cha ă,」 nàng nói, và cái giọng nàng nó nghẹn, 「cái trường này không có ai xét cái áo của cha.」

「Có,」 ông ấy nói, và ông ấy nói rất bình thản. 「Cái người ta không xét cái áo thì nó không nói. Mà cái người nó nói thì nó không phải cái người tôi sợ. Tôi sợ cái người nó nhìn con tôi rồi nó nhìn cái áo của tôi, và nó nghĩ một cái câu. Cái câu ấy nó không nói ra, mà nó ở đấy.」

Nàng đứng ở cái gốc me, và nàng nghe, và nàng hiểu, và nàng hiểu đến mức nàng thấy đau ở trong ngực.

「Cha ă,」 nàng nói, 「con đưa cha vào.」

「Không.」

「Cha ă.」

「Không,」 ông ấy nói, và cái giọng ấy là cái giọng của người ta nói cái chuyện đã quyết. 「Tôi lên đây không phải để vào cái trường. Tôi lên để nhìn cái cửa sổ ấy. Ba buổi, tôi nhìn cái cửa sổ ấy, và tôi thấy cái bóng con đi qua đi lại, và tôi nghe cái tiếng con nói, mà tôi không nghe ra cái chữ. Thế là đủ.」

Nàng đứng, và nàng không biết nói gì.

Rồi nàng nói: 「Cha ă, cha đợi con một cái.」

Nàng chạy lên cái phòng giáo vụ, và nàng nói với cô Liên, và cô Liên nghe xong, và cô ấy đứng dậy ngay, và cô ấy nói: 「Em ă, cái câu ấy của cha em, cô nghe mà cô xấu hổ. Cái trường này có ba mươi bảy cái giáo viên, và trong ấy có mười hai người là con của người làm ruộng. Cái chuyện ấy không ai nói, vì không ai thấy nó. Nay cô thấy.」

Cô ấy đi xuống, và cô ấy đi trước, và nàng đi sau, và ở dưới gốc me cái người ấy vẫn đứng, và cô Liên đi đến, và cô ấy nói:

「Bác ă, tôi là cô Liên, cái cô dạy cùng cái lớp với con gái bác. Bác vào cái trường này với tôi. Không phải vào cái lớp. Vào cái phòng của cái giáo viên, uống cái chén nước. Cái phòng ấy có cái quạt, và có cái ấm, và nó không có cái gì để bác phải sợ.」

Cha nàng nhìn cô Liên, và ông ấy nhìn rất lâu.

「Cô ă,」 ông ấy nói, 「cái áo của tôi...」

「Cái áo của bác,」 cô Liên nói, và cô ấy nói cái câu ấy mà mắt cô ấy nhìn thẳng, 「là cái áo của người ta đi mười tám cây số để nhìn cái cửa sổ của con mình. Cái áo ấy không có gì phải xấu hổ. Mà nếu cái trường này có một người nghĩ khác thì cái người ấy không xứng đứng ở cái cổng này, chứ không phải bác.」

Cha nàng im, và cái tay ông ấy cầm cái nón nó siết, và rồi ông ấy gật, và ông ấy nói: 「Thế thì tôi xin cái chén nước.」

Cái phòng giáo viên hôm ấy có năm người: cô Liên, ông giáo Địa, nàng, cha nàng, và cái cô giáo dạy Văn.

Cha nàng ngồi ở cái ghế thấp nhất, và ông ấy cầm cái chén bằng hai tay, và ông ấy uống chậm, và cái lưng ông ấy vẫn còng.

Ông giáo Địa rót thêm nước, và ông ấy hỏi: 「Bác ở cái xã nào?」

「Dạ, tôi ở cái xóm trên, cái xã ấy ở trên núi, cách đây mười tám cây số.」

「Bác làm ruộng?」

「Dạ, tôi làm rẫy. Tôi trồng khoai, trồng sắn, và tôi vào rừng lấy cái măng, cái mật ong.」

Ông giáo Địa gật, và ông ấy nói: 「Cái con gái bác, cô ấy đứng thứ hai cái khóa này. Cô ấy học cái ngành sư phạm, và cô ấy dạy thêm một cái lớp xóa mù chữ ở cái xóm mà cô ấy ở, và cô ấy không lấy lương của cái lớp ấy.」

Cha nàng ngẩng lên.

「Nó không lấy lương à?」

「Dạ không,」 cô Liên nói. 「Cái lớp ấy cái xã trả tám chục một tháng. Cô ấy không nhận. Cô ấy nói cái xóm ấy là nhà cô ấy, cái trả mà lấy tiền thì nó thành cái buôn.」

Cha nàng ngồi im.

Rồi ông ấy đặt cái chén xuống, và ông ấy nói: 「Cái câu ấy, cái câu 「cái xóm ấy là nhà」, nó nói với tôi hôm nó về cái lần đầu, hồi tháng bảy. Tôi nghe mà tôi không tin. Tôi nghĩ: cái nhà ấy có cái người ta lạ, mà cái người ta lạ thì cái nhà ấy là cái nhà của người ta. Nay tôi nghe cô giáo nói cái câu khác. Cô ấy nói cái xóm ấy là nhà, và cô ấy nói nó trước khi tôi nói cái gì. Vậy thì cái câu ấy là cái câu thật.」

Nàng ngồi ở cái ghế bên cạnh, và nàng cúi xuống, và cái mắt nàng nó nóng, và nàng không khóc, vì nàng biết nếu nàng khóc thì cha nàng sẽ im suốt cái buổi.

Rồi cha nàng nói, và cái giọng ấy nhỏ, và ông ấy nói với cô Liên, không phải với nàng:

「Cô ă, tôi nhờ cô một cái. Cái chuyện tôi đứng ở cái cổng ba buổi, cô đừng nói với ai. Tôi không muốn cái trường này biết là cái cha của cái cô ấy đứng ở ngoài.」

Cô Liên im một cái nhịp, và rồi cô ấy nói: 「Bác ă, cái chuyện ấy tôi không nói. Mà tôi nói cái chuyện khác, bác nghe: cái người đứng ở cái cổng ba buổi để nhìn cái cửa sổ của con mình — cái người ấy là cái người mà cái trường này nên mời vào uống nước, chứ không phải cái người phải giấu.」

Cha nàng cúi đầu, và cái đầu ông ấy cúi xuống rất lâu, và khi ông ấy ngẩng lên thì cái mắt ông ấy đỏ.

Đến sáu giờ, ở cái cổng trường có một cái xe đạp.

Nàng đang ở cái hiên, và nàng nhìn ra, và cái người ấy xuống xe, và ở trên cái baga sau có một cái túi vải, và ở trong cái túi ấy có một cái áo.

Lưu Chính dựng cái xe, và anh ta nhìn cái cổng trường, và cái mặt anh ta có cái vẻ của người ta đi vào một cái chỗ không phải chỗ của mình.

「Anh ă,」 nàng nói, và nàng đi ra, 「sao anh lên đây?」

「Tôi mang cái áo,」 anh ta nói.

「Cái áo nào?」

「Cái áo của tôi,」 anh ta nói. 「Cái áo xanh ấy, cái mà tôi mặc hôm đi cái huyện đội. Nó còn mới, vì tôi mặc một lần. Tôi nghĩ: cái cha của cô, ông ấy không vào cái trường vì cái áo. Vậy tôi mang cái áo cho ông ấy.」

Nàng đứng ở cái cổng, và nàng nhìn cái túi vải, và nàng không nói được.

「Ông ấy đâu?」 anh ta hỏi.

「Ông ấy vào trong rồi,」 nàng nói. 「Cô Liên mời ông ấy vào cái phòng giáo viên, uống cái chén nước.」

Anh ta im, và rồi anh ta nói: 「Thế thì tốt.」 Và anh ta cầm cái túi, và anh ta không đưa nó ra, và cái tay anh ta nó giữ cái túi ấy một lúc lâu.

「Anh ă,」 nàng nói, 「cái áo ấy, anh đưa cho cha tôi đi. Ông ấy sẽ nhận.」

「Không,」 anh ta nói. 「Ông ấy mà nhận cái áo của tôi thì cái chuyện ấy thành cái chuyện tôi cho ông ấy cái áo. Mà ông ấy không cần cái áo. Ông ấy cần là cái người ta không nhìn cái áo của ông ấy. Nay đã có cô Liên nhìn cái cách khác rồi, thì cái áo của tôi nó thành cái thứ thừa.」

Nàng nhìn anh ta.

「Anh nghĩ cái chuyện ấy lâu chưa?」

「Từ hôm qua,」 anh ta nói. 「Hôm qua tôi ở cái xã, và cái bảo vệ trường gọi điện về cái xã, và ông Vũ nói với tôi: có cái người đàn ông ở cái xóm trên, đứng ở cổng trường ba buổi. Tôi nghĩ một đêm.」

「Rồi anh nghĩ ra cái gì?」

Anh ta đặt cái túi lên cái baga, và anh ta nói, và cái giọng ấy chậm:

「Tôi nghĩ: cái ông ấy đi mười tám cây số, và ở cái nhà trọ hai chục một đêm, và đứng ba buổi ở ngoài cổng. Cái ấy không phải cái chuyện của cái áo. Cái ấy là cái chuyện của cái người ta không biết làm cái gì khác ngoài cái chuyện đứng nhìn. Mà tôi cũng là cái người ấy. Cho nên tôi không đưa cái áo. Tôi chỉ đứng ở đây, đợi ông ấy ra, và tôi chào.」

Nàng đứng ở cái cổng, và ở trong cái sân kia, cái cửa phòng giáo vụ mở, và cha nàng đi ra, và cô Liên đi cạnh, và ông ấy cầm cái nón, và ông ấy nói cái gì đấy, và ông ấy cười — cái cười mà nàng đã thấy hai lần trong đời.

Cha nàng nhìn thấy cái người đứng ở cổng.

Và ông ấy dừng lại.

Hai người đàn ông đứng cách nhau bốn bước, và không ai nói trước, và cái sân trường lúc ấy có tiếng một cái xe đạp ở ngoài đường, và tiếng một con chim.

Rồi Lưu Chính cúi đầu — cái cúi đầu của người ta cúi thấp hơn cái cần — và anh ta nói: 「Cháu chào bác.」

Cha nàng nhìn anh ta từ cái đầu đến cái chân, và cái nhìn ấy dừng ở cái chân trái một lúc.

Rồi ông ấy nói: 「Cái chân ấy đau khi trở trời không?」

「Dạ có,」 Lưu Chính nói.

「Có chườm không?」

「Dạ có. Con tôi nó chườm. Nó nấu cái nước lá, và nó chườm, và nó bắt tôi ngồi.」

Cha nàng gật đầu, và rồi ông ấy nói: 「Cái con tôi, nó ở cái nhà cậu, nó có được ăn no không?」

「Dạ có,」 Lưu Chính nói, và anh ta nói thêm, và cái giọng ấy run một cái rất nhỏ: 「Mà nó ăn ít hơn tôi. Tôi nói nó ăn thêm, nó nói nó no. Bác ă, cái chuyện ăn ít ấy tôi không biết làm sao.」

Cha nàng im.

Rồi ông ấy cười — cái cười thứ ba — và ông ấy nói: 「Cái chuyện ấy thì cái người chồng nào cũng không biết làm sao. Mà cậu biết nó ăn ít, thế là được. Cái con gái tôi, từ hồi nó lên chín, nó ăn ít, vì nó để phần cho cái em nó. Nay nó vẫn thế, mà nay nó để phần cho ai thì tôi không biết. Cậu coi nó.」

「Dạ,」 Lưu Chính nói.

Rồi hai người bắt tay. Cái bắt tay ấy ngắn, và nó là cái bắt tay của hai người đàn ông không biết nói.

Buổi tối, nàng đưa cha nàng về cái nhà trọ.Buổi tối, nàng đưa cha nàng về cái nhà trọ.

Cái nhà trọ ấy ở cái đầu cái đường, và nó có bốn cái phòng, và cái phòng của cha nàng ở cái tầng dưới, và ở trong ấy có một cái giường sắt, một cái chiếu, một cái quạt, và ở trên cái tường có cái tờ lịch của năm ngoái.

Nàng ngồi ở cái giường, và cha nàng ngồi ở cái ghế, và hai cha con nói chuyện đến mười giờ.

Ông ấy kể cái chuyện ở trên núi: cái nương khoai năm nay được mùa nhưng cái giá nó rẻ, cái con chó già chết, cái bụi bạc hà mọc trên cái hố của mẹ nàng, và cái nhà của ông ấy cái mái nó dột ở cái gian sau, và ông ấy đã lợp lại một nửa, và ông ấy nói: 「Nửa còn lại để mùa khô.」

Rồi ông ấy hỏi: 「Cái nhà của mày, cái mái nó có dột không?」

Nàng cười, và nàng nói: 「Dạ có. Mà con với anh ấy lợp rồi, hồi tháng chín. Con trèo cái mái, anh ấy ở dưới đưa ngói. Con leo được, cha ạ.」

Cha nàng nhìn nàng.

「Mày leo cái mái?」

「Dạ. Con leo được. Cái nhà ấy cái mái nó thấp, mà con thì con quen.」

Ông ấy im một lúc, và rồi ông ấy nói: 「Cái con gái tôi, nó đi lấy chồng, mà nó vẫn leo cái mái.」

「Dạ.」

「Ừ,」 ông ấy nói. 「Thế thì cái nhà ấy là cái nhà. Cái nhà mà người ta còn leo cái mái thì nó chưa thành cái nhà của người ta.」

Rồi ông ấy mở cái túi vải, và ông ấy lấy ra một cái gói, và ông ấy đặt lên cái bàn.

「Cái này cho mày.」

Nàng mở, và ở trong ấy có một cái hộp gỗ nhỏ, và ở trong cái hộp có một cái vòng bạc, và cái vòng ấy cũ, và nó có một cái vết ở chỗ người ta nới ra.

「Cái vòng của mẹ mày,」 ông ấy nói. 「Hồi mẹ mày mất, cái vòng ấy ở trên tay mẹ mày. Tôi tháo ra, và tôi cất trong cái hộp này mười lăm năm. Tôi định để cái ngày mày cưới thì đưa. Mà cái ngày ấy mày cưới cái cách khác, và tôi không có mặt.」

Nàng cầm cái vòng, và cái vòng ấy nhẹ, và nó lạnh, và nó có cái vết của người ta nới ra.

「Cha ă,」 nàng nói, và cái giọng nàng nó vỡ.

「Đừng khóc,」 ông ấy nói. 「Cái vòng ấy mà khóc thì nó ướt, mà bạc thì nó ướt nó thâm. Nay mày đeo nó, và mày đeo đến cái ngày mày có con gái, thì mày tháo nó ra, và mày giữ cái hộp này.」

Nàng đeo cái vòng, và cái vòng nó vừa, và nó ở trên cái ngón tay thứ tư của cái bàn tay trái, và nó lạnh, và ở dưới cái đèn của cái nhà trọ cái bạc nó sáng lên một cái màu rất cũ.

Sáng hôm sau, cha nàng về.

Nàng đưa ông ấy ra cái bến xe, và ở cái bến ấy có cái hàng nước, và nàng mua cho ông ấy một cái bánh mì và một cái hộp sữa, và ông ấy nói: 「Cái sữa này tốn tiền.」

「Dạ, hai nghìn.」

「Hai nghìn thì bằng cái cân khoai,」 ông ấy nói, và ông ấy uống, và ông ấy uống hết, và ông ấy nói: 「Nó ngon.」

Rồi cái xe đến, và ông ấy lên, và ông ấy ngồi ở cái ghế cạnh cửa sổ, và ông ấy nhìn nàng qua cái cửa kính, và ông ấy giơ tay lên, và cái tay ấy không vẫy, nó chỉ giơ lên, và nó ở đấy cho đến khi cái xe đi.

Nàng đứng ở cái bến, và nàng nhìn cái xe nó đi, và nàng nghĩ: cái người ấy đi mười tám cây số, ở cái nhà trọ hai chục nghìn một đêm, ba buổi đứng ở cái gốc cây me, để nhìn cái cửa sổ, và ông ấy không vào, vì cái áo. Và cái người ấy, trước khi về, đã đưa cái vòng của mẹ nàng, cái vòng mà ông ấy cất mười lăm năm.

Nàng cầm cái vòng trên tay, và nàng xoay nó, và cái vết nới ấy ở dưới cái nắng nó sáng.

Rồi nàng đi về cái ký túc xá, và ở trên đường nàng ghé cái bưu điện, và nàng viết cho cha nàng một cái thư ngắn:

「Cha ă, cái vòng con đeo rồi. Con đeo nó lúc con đứng ở trên bảng. Con không sợ cái áo của cha nữa, vì cái áo ấy là cái áo của người ta đi mười tám cây số. Con sẽ không để cha phải đứng ở ngoài cổng lần nữa. Tháng sau con về, con sẽ lợp cái nửa mái còn lại với cha.」