Chương 26: Người bạn cùng phòng

Chương 26: Người bạn cùng phòng

Trang là con gái của một người bán cá ở cái chợ trên tỉnh, và nó ở cùng phòng với nàng ở cái ký túc xá hai năm.

Cái phòng ấy rộng mười hai thước vuông, và nó có hai cái giường, hai cái cái bàn, một cái cửa sổ quay về phía cái sân, và ở dưới nó có một cái hộp gỗ mà Trang đựng cái giày.

Trang nó khác nàng. Trang nó nói nhiều, và nó cười to, và nó mua cái thức nó không cần, và nó nợ tiền cơm cái quán ở dưới ba tháng. Nó học cái ngành kế toán vì cha nó bảo kế toán kiếm được tiền, và nó ghét cái ngành ấy, và nó muốn làm cái nghề vẽ.

Nàng và Trang nó chia cái phòng theo cái cách của hai người nghèo: cái bàn này là của nàng, cái bàn ấy là của Trang; cái tủ nửa trên là của nàng, nửa dưới của Trang; cái giờ tắt đèn là của ai đấy, mà cuối cùng là của Trang, vì Trang nó dậy muộn.

Hôm ấy, nàng về phòng lúc bảy giờ tối, và Trang nó đang ngồi trên cái giường, gối đầu vào cái tường, và cái mặt nó đỏ.

「Trang, sao mày?」 nàng hỏi.

「Không sao,」 Trang nói. 「Chỉ là tao vừa về từ nhà.」

「Về nhà sao lại đỏ mắt?」

Trang im.

Rồi nó nói: 「Cha tao bán cá. Hôm nay ở cái chợ có lô hàng từ Quảng Ninh, mà cá nó không bán được, vì cái chợ có một lô khác rẻ hơn. Cha tao ngồi ở cái quầy từ bốn giờ sáng đến mười một giờ đêm, và nó bán được hai mươi con. Hai mươi con, Mạc.」

Nàng ngồi xuống cái giường của mình, và nàng không nói gì.

「Cha tao về nhà, và nó ngồi ở cái bàn, và nó tính, và nó nói: 「Thằng Trang, tao không gửi tiền học cho mày được tháng này. Tháng sau tính.」」

Trang lau mặt bằng cái tay.

「Tao không cần tiền của cha tao. Tao cần cái tiền của tao. Vậy nên tao quyết định rồi: tao nghỉ cái ngành kế toán.」

Nàng quay sang.

「Nghỉ là sao?」

「Nghỉ là thôi học. Tao đi làm. Quỹ cái xưởng vẽ ở cái đường sau nhận người học việc, ba tháng đầu không lương. Tao đi đấy.」

「Ba tháng không lương thì mày ăn gì?」

Trang im.

「Trang,」 nàng nói. 「Mày nghỉ học thì cái giấy của mày là cái giấy của lớp chín. Làm cái nghề vẽ thì mày vẽ cho người ta xem, mà người ta xem cái giấy trước khi xem cái tranh. Mày biết cái chuyện đấy.」

「Tao biết,」 Trang nói, và cái giọng nó nặng. 「Vậy nên tao vừa khóc ở cái đầu đường, và tao vừa khóc vừa biết là tao không được khóc. Khóc thì nó không ra tiền.」

Nàng ngồi im một lúc lâu.

Rồi nàng mở cái sổ xanh của mình.

Cái sổ ấy nàng để ở cái ngăn kéo, và ở trong nó có cái số: học phí, tiền nhà, tiền ăn, tiền sách. Nàng mở trang này sang trang kia, và nàng tính, và Trang nó ngồi nhìn, và nó không hỏi.

Khi tính xong, nàng nói: 「Tháng này tôi còn dư một trăm hai mươi.」

「Tao không mượn,」 Trang nói ngay.

「Tôi không cho mày mượn,」 nàng nói. 「Tôi xin mày làm một cái chuyện.」

「Chuyện gì?」

「Bốn mươi của tôi,」 nàng nói. 「Mày vẽ cho tôi một cái tranh.」

Trang nhìn nàng.

「Tranh gì?」

「Tranh cái nhà của tôi,」 nàng nói. 「Cái nhà ở xóm dưới. Cái giếng, cái sân, cái chó, cái mái ngói, cái đồng rơm ở sau. Vẽ bằng cái giấy tốt, để tôi đóng khung, để treo ở trong nhà.」

「Bốn mươi thì vẽ được cái gì mà đóng khung?」

「Bốn mươi là tiền giấy. Còn cái tranh thì không phải cái thứ người ta tính bằng tiền.」

Trang nhìn nàng rất lâu, và rồi nó cười — cái cười mà trong ấy có nước — và nó nói: 「Mày ă, mày nói câu ấy thì tao không nghỉ học được. Tao mà nghỉ thì cái sổ của tao thành cái sổ của người thất bại, còn cái sổ của mày thì thành cái sổ của một người một mình.」

「Thế thì mày học,」 nàng nói. 「Mà cái tiền cơm, từ tháng này, hai đứa nấu chung. Một nồi cơm hai người ăn rẻ hơn hai cái cơm của quán. Tôi mua gạo ở cái xóm dưới, gạo của mình, rẻ hơn cái gạo ở chợ tỉnh một phần ba.」

「Mày chở gạo từ xóm dưới lên kiểu gì?」

「Xe khách chở. Túi gạo mười cân, người ta nhận hai nghìn. Mà cái xe khách ấy là cái xe của anh Bảy, anh Bảy là người cùng xóm, và anh ấy nói: 「con gái xóm mình đi học thì gạo mình chở, khỏi tính tiền」. Mà không được, gạo thì gạo, tiền thì tiền. Tao cứ trả, và anh ấy cứ nhận, và cái chuyện ấy nó bền, vì nó không nợ gì nhau.」

Trang nhìn cái sổ, và rồi nó nói: 「Mày ă, cái sổ của mày là cái sổ gì thế?」

「Cái sổ của một người phải biết mình đang ở đâu.」

Trang im, rồi nó nói: 「Mày ă, tao chưa thấy ai sống như mày. Người ta sống là tiêu, mày sống là ghi.」

「Ghi thì mình biết cái gì mình có,」 nàng nói. 「Không ghi thì mình chỉ biết cái gì mình không có. Cái thứ hai thì nó làm người ta buồn.」

Đêm ấy, hai đứa dọn cái phòng.

Nàng lấy cái bao gạo đặt ở cái góc, và Trang nó lấy cái nồi ra — cái nồi nó mua hồi đầu năm, cái nồi nó chưa dùng lần nào — và hai đứa nấu cơm lần đầu ở trong cái phòng.

Cái cơm ấy cháy một bên, vì cái bếp mini nó không đều, và nó thiếu muối, và nó khô.

Nhưng nó là cơm của cái phòng.

Trang ăn, và nó nói: 「Cháo mà pha với cái muối của tao thì ngon hơn.」

「Tháng sau mua muối,」 nàng nói.

「Tháng sau,」 Trang nói, và nó tính. 「Tháng sau tao làm cái tranh cho mày. Mà tao hỏi: cái nhà mày, cái mái nó màu gì?」

「Màu đỏ cũ. Cái ngói nó phai, và chỗ nào mưa tạt thì nó màu đen.」

「Cái giếng?」

「Cái giếng có cái thành gạch, và ở mép thành có một cái dây gàu, buộc cái gàu màu xanh.」

「Cái chó?」

「Vàng. Nó nằm ở cái hiên, và nó thở.」

Trang nghe, và nó ghi vào cái quyển, và nó ghi mỗi câu một dòng, và khi ghi xong nó nói: 「Mày kể cái nhà mày như người ta kể cái người mình thương.」

Nàng im.

Rồi nàng nói: 「Ừ. Mà tao không biết là tao thương nó bao giờ. Tao chỉ biết là tao nhớ nó lúc tao đang ở trong nó. Cái thứ người ta thương mà mình không biết mình thương thì nó là cái thứ người ta thương nhất.」

Trang nhìn nàng, và rồi nó gấp cái quyển, và nó nói: 「Vẽ thế này thì tao vẽ được. Mà tao vẽ chó trước. Chó nó khó vẽ nhất, vẽ xong chó thì vẽ gì cũng dễ.」

Cái chuyện nấu chung ấy đổi cái phòng.

Thứ ba nào hai đứa cũng mua rau ở cái chợ về, và cái chợ ở gần trường thì đắt, nên hai đứa đi bộ một cây số đến cái chợ của người ta bán cuối buổi, cái chợ mà rau nó rẻ vì nó héo một mép.

Trang nó mua, và nó mặc cả, và nó mặc cả hay, vì nó là con của người bán cá, và nó biết cái giá thứ gì cũng có cái đáy.

「Cô bán rau ă,」 nó nói một hôm, 「cái bó rau này héo cái mép, mà cái mép héo thì đỡ đun. Tao lấy hai bó với giá một bó tươi.」

Người bán cười, và người bán nhét thêm một nắm hành.

Cái phòng nó có cái mùi cơm, cái mùi hành, cái mùi mì chính, và cái mùi ấy nó đuổi cái mùi của cái tường ẩm đi.

Đêm nào hai đứa cũng ăn ở trên cái giường của Trang, vì cái giường ấy gần cái cửa sổ, và ở cái cửa sổ có thể nghe cái đám người ở cái sân dưới, đám người tập cái gì đấy, cười, đếm ba, đếm bốn.

Trang nó kể chuyện cái chợ, chuyện người bán cá, chuyện cái khách mua con cá mà cầm con cá lên ngửi.

「Con cá,」 nó nói, 「ai đi mua cá mà ngửi cá? Cá nó có mùi gì để ngửi? Vậy mà người ta ngửi, và cha tao phải trả lời: 「con cá này ngọt, anh ngửi ở cái mang đi」.」

Nàng cười, và nàng nói: 「Cha mày khéo trả lời.」

「Cha tao khéo trả lời vì nó bán cá ba mươi năm,」 Trang nói. 「Người ta bán cái gì lâu thì người ta biết cái gì mình bán, và biết cả cái gì người ta mua.」

Rồi Trang quay sang, và nó hỏi — cái câu nó đã muốn hỏi từ lâu, nàng biết, vì nó hay nhìn cái sổ xanh:

「Mày ă. Nhà chồng mày ở xóm dưới. Mày về xóm dưới mỗi tuần. Mà cha mẹ chồng mày thì sao?」

Nàng đặt cái đũa xuống.

「Mẹ chồng tao mất tám năm,」 nàng nói. 「Cha tao ở một mình.」

「Một mình tám năm?」

「Ừ. Có cái con chó với nó.」

「Thế mà mày chưa kể bao giờ,」 Trang nói.

「Tao không biết kể thế nào,」 nàng nói. 「Cái người ở một mình tám năm, tao mới biết nó ba tháng. Mà ba tháng ấy tao thấy nó đổi. Nó bắt đầu nói. Nó bắt đầu hỏi tao cái hôm nay tao đi đâu, về lúc nào. Nó bắt đầu chờ.」

「Chờ là thế nào?」

「Cái ấm nước,」 nàng nói. 「Mỗi lần tao về thì cái ấm có nước, và cái chén của tao thì trống, sạch, úp ngược. Cái người ta chờ thì người ta rửa cái chén của mình trước, và người ta để nó úp ngược, cho bụi không rơi vào.」

Trang im một lúc lâu.

Rồi nó nói: 「Tao hiểu rồi. Cái cha chồng mày, nó không biết nói thương. Nó rửa cái chén.」

「Ừ,」 nàng nói. 「Nó rửa cái chén.」

Rồi Trang cầm cái đũa, và nó nói, giọng thường lại:

「Thôi, ăn. Cơm nguội rồi. Mà tao nói mày nghe: tháng này nộp cái tiền cơm chung của mày trước, đừng để tao phải đòi. Nợ cái người cùng phòng thì tội nó.」

「Mày đòi thì tao mới nhớ,」 nàng nói.

「Thế thì tao đòi,」 Trang nói. 「Đòi không phải là mất tình. Đòi là giữ cái tình cho nó bền.」

Hai tuần sau, cái tranh xong.Hai tuần sau, cái tranh xong.

Nó vẽ bằng cái màu nước, và nó không to, và nó có cái mái đỏ cũ, cái giếng với cái gàu xanh, cái chó vàng nằm ở cái hiên, và ở sau là cái đồng rơm, và trên cái đồng ấy nó vẽ hai cái bóng nhỏ đi cạnh nhau.

Cái tranh Trang đóng khung bằng cái gỗ thông, cái gỗ Trang xin ở cái tiệm đóng đồ, và cái khung ấy gá bằng bốn mảnh, không đóng đinh, và ở mặt sau nó có hai cái móc dây.

Trang nói: 「Cái khung này tao gá cho mày chứ không đóng đinh, vì người ta mà chuyển nhà thì nó tháo ra được, không vỡ.」

「Ai mà chuyển,」 nàng cười.

「Mày ă,」 Trang nói nghiêm túc, 「mày học xong thì mày đi dạy. Đi dạy thì chuyển. Cái tranh thì đi theo mày, không đi theo cái tường.」

Nàng cầm cái tranh, và nàng nhìn cái hai cái bóng ấy, và nàng hỏi: 「Hai cái bóng đó là ai?」

Trang nó nhún vai.

「Cái người ở trong nhà,」 nó nói. 「Tao không biết tên. Mà tao vẽ thì tao thấy cái nhà ấy phải có hai người. Một người thì nó là cái nhà trống.」

Nàng cầm cái tranh về nhà vào cái thứ bảy.

Về đến nhà là chiều thứ bảy, và cái trời nó nắng, và cái đồng rơm nó vàng.

Nàng mang cái tranh bọc bằng cái giấy báo, và cái gói ấy nặng hơn nàng tưởng, vì cái khung gỗ thông nó đặc.

Trên cái xe khách, đứa ngồi cạnh nàng — một người đàn bà ôm cái giỏ gà — nó hỏi: 「Cô mang gì mà bọc kỹ thế?」

「Tranh,」 nàng nói.

「Tranh à,」 người đàn bà nói. 「Tranh gì mà quý thế, bọc hai lớp giấy?」

「Tranh của bạn vẽ,」 nàng nói. 「Vẽ cái nhà mình.」

Người đàn bà nhìn nàng, và người ta nói: 「Ồ. Cái tranh mà vẽ cái nhà mình thì nó không phải cái tranh. Nó là cái giấy tờ nhà. Người ta mang cái giấy tờ nhà đi thì phải bọc kỹ.」

Anh ta đang ngồi ở cái hiên, và nàng đặt cái tranh lên trên cái bàn, và nàng nói: 「Của Trang vẽ. Nó vẽ nhà mình.」Anh ta đang ngồi ở cái hiên, và nàng đặt cái tranh lên trên cái bàn, và nàng nói: 「Của Trang vẽ. Nó vẽ nhà mình.」

Anh ta nhìn cái tranh.

Anh ta nhìn rất lâu, và lâu hơn cái lúc anh ta nhìn bất kỳ cái gì ở trong nhà này.

Rồi anh ta hỏi: 「Hai cái bóng ở ngoài đồng là ai?」

「Trang vẽ đấy. Nó nói cái nhà phải có hai người.」

Anh ta im.

Rồi anh ta đứng dậy, và anh ta đi vào trong nhà, và anh ta mang ra một cái đinh, một cái búa, và anh ta đóng cái đinh ở trên cái tường của gian chính, ở chỗ mà ai bước vào cửa là nhìn thấy đầu tiên.

「Cao chưa?」 anh ta hỏi.

「Cao hơn một tí.」

Anh ta rút cái đinh, và anh ta đóng lại, thấp hơn một cái đốt tay.

Nàng treo cái tranh, và nó vừa.

Con chó đi vào, và nó nhìn cái tranh.

Nó nhìn con chó vàng ở trong tranh, và nó đứng im, đầu nghiêng sang bên trái, rồi nghiêng sang bên phải, rồi nó sủa một tiếng — cái sủa ngắn, cái sủa của nó hỏi.

Nàng bật cười, và nàng nói: 「Nó tưởng là có con chó khác đến.」

「Không,」 anh ta nói. 「Nó nhận ra. Cái con ở trong tranh nó nằm ở cái hiên đúng chỗ nó nằm.」

Hai người đứng ở giữa cái gian, nhìn cái tranh, và không ai nói gì.Nàng treo cái tranh, và nó vừa.

Hai người đứng ở giữa cái gian, nhìn cái tranh, và không ai nói gì.

Đêm ấy, trước khi ngủ, anh ta nói một câu ở bên kia cái vách:

「Cô ă, tuần sau cô lên, nói với cái bạn của cô: cái tiền bốn mươi, tôi trả thêm cho nó hai chục.」

「Sao?」

「Vì nó vẽ cái chó của nhà tôi,」 anh ta nói. 「Cái chó ấy là của nhà. Cái vẽ nó thì phải trả thêm.」

Ở bên kia cái vách, nàng nằm, và nàng cười, mà nàng không cười ra tiếng, vì nàng biết là anh ta đang nghe, và nếu nàng cười ra tiếng thì anh ta sẽ không nói những câu như thế nữa.

Rồi anh ta nói, và cái giọng ấy là cái giọng của người ta nói với cái tường, vì cái tường không trả lời thì đỡ phải nghĩ:

「Cái nhà này, nó trông khác lắm.」

「Khác là sao?」

「Nó vui hơn,」 anh ta nói. 「Trước giờ nó chỉ có cái mái, cái giếng, cái chó. Nay nó có cái bóng.」

Nàng nhìn anh ta, và anh ta không quay lại, và anh ta nói thêm, giọng rất khẽ:

「Cám ơn cô bạn cùng phòng của cô. Mà đừng nói với nó là tôi trả thêm, nó nhận thì nó bực.」