Chương 21: Giấy mời họp họ

Chương 21: Giấy mời họp họ

Cái giấy ấy do một đứa bé mang đến, và nó là giấy đỏ.

「Cô ơi,」 đứa bé nói, và nó đưa cái giấy qua cái khe cổng, 「ông em bảo đưa cho cái nhà này.」

Lâm Thanh Thanh cầm, và nàng mở, và ở trên ấy có chữ, viết bằng mực tàu, và cái chữ ấy đẹp.

「Kính mời ông Lưu Chính, chi thứ hai, đến dự cuộc họp họ tại nhà thờ họ Lưu, ngày mười bốn tháng này, giờ thìn. Có việc hệ trọng.」

Nàng đọc hai lần.

「Cảm ơn cháu,」 nàng nói, và nàng đưa đứa bé một cái kẹo.

Đứa bé chạy đi, và nàng đứng ở cổng, và nàng nhìn cái giấy.

Chữ 「hệ trọng」 in nghiêng ở dưới, và nó có một cái gạch chân.

Trưa, Lưu Chính về, và nàng đưa cái giấy cho anh ta.

Anh ta đọc, và cái mặt anh ta không đổi, và anh ta đặt cái giấy lên bàn, và anh ta ngồi xuống.

「Mười bốn,」 anh ta nói.

「Ngày kia.」

「Ừ.」

「Anh ạ,」 nàng nói. 「Họp họ là họp cái gì?」

Anh ta im một lúc.

「Có ba cái,」 anh ta nói. 「Một là cái chuyện sửa cái đường vào nhà thờ. Hai là cái chuyện cái ruộng hương hỏa. Ba là cái chuyện cái nhà nào có con, cái nhà nào không.」

Nàng ngồi xuống.

「Cái thứ ba,」 nàng nói.

「Ừ,」 anh ta nói. 「Cái thứ ba.」

Nàng im, và nàng nghe cái tiếng của con chó ở ngoài sân, và nó đang cào cái chân tường.

「Anh ạ,」 nàng nói. 「Cái nhà này có cái ruộng hương hỏa à?」

「Có. Ba sào.」

「Ở đâu?」

「Ở cái thửa sau cái đồi,」 anh ta nói. 「Cái thửa ấy là của ông nội tôi để lại, và nó không phải của tôi. Nó là của cái họ. Mà tôi là cái người giữ nó, vì tôi là con trai trưởng của chi thứ hai.」

「Thế thì anh giữ,」 nàng nói. 「Mà giữ thì có sao?」

「Giữ thì không sao,」 anh ta nói. 「Mà giữ mà không có con trai thì cái họ nó sẽ hỏi: sau này ai giữ?」

Nàng ngồi im rất lâu.

「Thế thì họ sẽ hỏi cái câu ấy vào ngày mười bốn,」 nàng nói.

「Ừ.」

「Mà anh biết trước à?」

「Tôi biết,」 anh ta nói. 「Tôi biết từ cái hôm cưới.」

Nàng nhìn anh ta.

「Sao anh không nói với tôi?」

Anh ta ngẩng lên.

「Vì tôi không muốn cô nghĩ đến cái ấy,」 anh ta nói. 「Cô mới mười chín. Cô phải học. Cái chuyện con cái thì để sau.」

「Anh ạ,」 nàng nói, và nàng nói chậm, 「cái chuyện ấy mà anh không nói thì nó không mất đi. Nó chỉ là cái chuyện mà tôi không biết. Mà tôi không biết thì tôi không chuẩn bị.」

Anh ta cúi đầu.

「Ừ,」 anh ta nói. 「Tôi sai.」

Nàng đứng dậy, và nàng đi đến cái bàn, và nàng cầm cái giấy đỏ, và nàng đọc lại lần thứ ba.

「Cái chữ này,」 nàng nói, 「là chữ của ai?」

「Của ông trưởng họ.」

「Ông ấy tên gì?」

「Lưu Đức Bình,」 anh ta nói. 「Ông ấy là anh của bố tôi. Năm nay bảy mươi.」

「Ông ấy thế nào?」

Anh ta im một lúc, rồi anh ta nói: 「Ông ấy công bằng. Mà cái công bằng của ông ấy là cái công bằng của cái họ, không phải của cái người.」

Nàng gật đầu, và nàng gấp cái giấy lại, và nàng cất nó vào trong cái sổ.

Ngày mười ba, họ chuẩn bị.

Nàng hỏi bà Tư, và bà Tư nói: 「Đi họp họ thì phải có trầu. Mà trầu thì phải mua ở cái hàng đầu chợ, cái hàng của bà Thịnh, vì bà ấy têm trầu đẹp. Mà cô phải mua hai cái: một cái để dâng, một cái để mời.」

「Bao nhiêu?」

「Một cái hai chục. Mà cô phải mua thêm một chai rượu. Rượu thì không cần ngon, mà phải có.」

「Thế còn cái gì nữa?」

Bà Tư nhìn nàng.

「Cô ạ,」 bà ấy nói, 「cái họ ấy không hỏi cô mang gì. Nó hỏi cô ăn mặc thế nào, và nó hỏi cô nói thế nào.」

「Thế thì tôi phải ăn mặc thế nào?」

「Cái áo dài,」 bà ấy nói. 「Mà cái áo ấy phải là cái áo mà cô mặc hôm cưới, hoặc cái áo tối màu. Đừng có mặc cái áo hoa.」

Nàng về, và nàng mở cái hòm, và nàng lấy cái áo dài.

Cái áo ấy là cái áo nàng mặc hôm cưới, và nó màu nâu non, và ở cổ nó có một cái khuyết.

Nàng giặt nó, và nàng phơi, và nàng là nó bằng cái bàn là than.

Lưu Chính ngồi ở bậc cửa và nhìn.

「Cô,」 anh ta nói.

「Gì?」

「Cái áo ấy,」 anh ta nói. 「Cô mặc cái áo ấy thì cô giống cái người hôm cưới.」

Nàng ngẩng lên.

「Thì tôi là cái người ấy.」

「Ừ,」 anh ta nói. 「Mà cái hôm ấy cô khác.」

Nàng dừng cái bàn là.

「Khác thế nào?」

Anh ta im, rồi anh ta nói: 「Cái hôm ấy cô không nhìn tôi.」

Nàng đứng đó, và cái bàn là nóng ở trong tay nàng.

「Anh ạ,」 nàng nói. 「Cái hôm ấy tôi sợ.」

「Sợ cái gì?」

「Sợ cái nhà này,」 nàng nói. 「Sợ cái người tôi không biết. Sợ cái chuyện tôi vừa nhận.」

Anh ta gật đầu, và anh ta không nói gì nữa, và nàng là tiếp cái áo.

Sáng mười bốn, họ đi.

Nhà thờ họ Lưu ở cái đầu xóm trên, và nó là một cái nhà ba gian, và ở trước nó có một cái sân gạch, và ở giữa cái sân có một cái cây đại.

Khi họ đến thì ở cái sân đã có hai chục người.

Toàn đàn ông, và có ba bà già ngồi ở cái chiếu ở hiên.

Nàng đi sau Lưu Chính, và nàng cảm thấy hai chục cái mắt, và nàng biết cái cảm giác ấy không phải là cái cảm giác của người ta ghét mình. Nó là cái cảm giác của người ta đang cân mình.

Ông trưởng họ ngồi ở cái chiếu giữa, và ông ấy già, và cái râu ông ấy dài, và ông ấy có cái mũ ni.

「Chính,」 ông ấy nói.

「Dạ, cháu chào ông.」

「Ngồi.」

Lưu Chính ngồi xuống cái chiếu bên trái, và nàng ngồi ở phía sau anh ta, và nàng đặt cái mâm trầu ở trước mặt.

Ông trưởng họ nhìn cái mâm, rồi ông ấy nhìn nàng.

「Cô này,」 ông ấy nói, 「cô là vợ nó?」

「Dạ.」

「Cô tên gì?」

「Dạ, Lâm Thanh Thanh.」

「Cô ở đâu?」

「Dạ, ở cái xóm dưới. Cha cháu là Lâm Đức Hậu.」

Ông ấy gật đầu, và ông ấy nói: 「Bố cô ấy tôi biết. Ông ấy bị cái bệnh ở phổi.」

「Dạ.」

「Mà cô ấy học sư phạm,」 một người ở cái chiếu bên phải nói, và cái giọng ấy không phải giọng hỏi.

Ông trưởng họ giơ tay.

「Từ từ,」 ông ấy nói. 「Hôm nay có ba cái chuyện. Làm cái một trước.」

Cái việc thứ nhất là cái đường vào nhà thờ.

Nó dài độ một trăm thước, và nó là đường đất, và mùa mưa thì nó lầy.

「Năm nay mưa to,」 ông ấy nói. 「Cái đường ấy lầy đến cái cổng. Mà cái giỗ họ tháng chạp thì người ta phải đi vào. Tôi tính: mỗi cái nhà góp hai chục viên gạch, và mỗi cái nhà góp ba ngày công.」

Có người nói: 「Nhà tôi chỉ có một mình tôi.」

「Thì ba ngày công,」 ông ấy nói. 「Mà cái nhà nào không có người thì góp tiền, một ngày công là bốn chục.」

Họ bàn cái ấy độ hai mươi phút, và nàng ngồi im, và nàng nghe, và nàng học được một cái: ở cái sân này, người ta không nói to, mà người ta nói chậm, và cái người nói chậm nhất là cái người có quyền.

Rồi đến cái chuyện thứ hai, và nó dài hơn.

「Cái ruộng hương hỏa,」 ông trưởng họ nói. 「Ba sào ở cái thửa sau đồi. Năm nay cái nhà thằng Chính cày, mà nó cày thì nó nộp cái thuế, và nó để cái lúa ấy vào cái chuyện cúng giỗ. Mà tôi hỏi: cái sổ ấy ai giữ?」

「Dạ, cháu giữ,」 Lưu Chính nói.

「Cô ấy có xem không?」

Lưu Chính im một cái rất ngắn.

「Dạ có,」 anh ta nói.

Cái sân im.

Rồi một người nói, và nàng biết cái giọng ấy là cái giọng của cái chi thứ nhất: 「Thế thì cái sổ ấy là cái sổ của cái họ, mà cái người ngoài họ lại xem, thì cái sổ ấy không còn là cái sổ của cái họ.」

Lưu Chính ngẩng lên.

「Cô ấy không phải người ngoài,」 anh ta nói.

「Cô ấy là dâu,」 người ấy nói. 「Mà dâu thì không phải con.」

Nàng ngồi ở phía sau, và nàng cảm thấy cái câu ấy như một cái bàn tay đặt lên vai.

Rồi ông trưởng họ nói: 「Cô ạ.」

「Dạ.」

「Cô nói đi.」

Nàng đứng dậy, và nàng biết là nếu nàng nói sai ở cái chỗ này thì nàng sẽ mất ba năm.

「Dạ,」 nàng nói, 「cháu xin nói ba câu.」

「Nói.」

「Câu thứ nhất: cái sổ ấy cháu xem, mà cháu không sửa. Cháu chỉ ghi cái số lúa vào, và cái số lúa ra. Mà cái sổ ấy ông giữ một quyển, cháu giữ một quyển, và mỗi cái giỗ thì cháu đọc cho cả họ nghe. Nếu cháu sai một đồng thì cháu đền mười đồng.」

Cái sân im.

「Câu thứ hai:」 nàng nói, 「cái ruộng ấy là ruộng hương hỏa, nên nó không phải của cháu. Cháu không xin. Mà cháu hỏi một câu: cái thuế của cái ruộng ấy ai nộp?」

「Nhà thằng Chính nộp,」 một người nói.

「Thế thì,」 nàng nói, 「cái nhà ấy nộp thuế, cày ba sào, mà cái lúa thì vào cái chuyện cúng giỗ. Thế là cái nhà ấy làm mà không được gì. Mà cái họ thì được cái giỗ. Cháu không nói cái ấy là sai. Cháu chỉ nói: nếu cái nhà ấy làm mà không được gì, thì cái nhà ấy phải có cái quyền biết cái lúa ấy đi đâu.」

Có người ở cái chiếu bên phải nói: 「Cái ấy thì đúng.」

「Câu thứ ba:」 nàng nói, và nàng dừng, và nàng nhìn ông trưởng họ. 「Ông ạ, cái câu mà cả cái sân này đang chờ, cháu biết nó là câu gì. Mà cháu xin nói: cháu mới về cái nhà này bốn tháng. Cháu mười chín tuổi. Cháu chưa có con. Mà cái chuyện ấy thì cháu không nói hôm nay, vì hôm nay là cái họp về cái ruộng, không phải cái họp về cái bụng của cháu.」

Cái sân im rất lâu.

Rồi ông trưởng họ cười.

「Con bé này,」 ông ấy nói, và ông ấy nói với Lưu Chính, 「mày lấy cái con này ở đâu?」

「Dạ,」 Lưu Chính nói, 「bà Tư làm mối.」

「Bà Tư thì giỏi,」 ông ấy nói, và ông ấy cười, và cả cái sân cười theo, và cái cười ấy làm không khí nhẹ đi.

Rồi ông ấy nói: 「Thôi. Cái việc thứ ba thì để cái giỗ họ. Mà trước cái giỗ họ thì cái nhà thằng Chính phải làm cái giấy: cái sổ lúa thì hai quyển, cái chuyện cúng giỗ thì có người thứ ba xem. Ai làm người thứ ba?」

「Dạ,」 nàng nói, 「cháu xin ông ạ.」

Ông ấy nhìn nàng, và ông ấy gật đầu.

「Được,」 ông ấy nói. 「Mà cô làm thì cô phải nhớ: cái chức ấy không có lương, mà nó có cái tiếng. Mà cái tiếng thì nó nặng hơn cái lương.」

Nàng cúi đầu.

Tan họp, và người ta đứng dậy, và họ đi ra cái sân, và họ nói chuyện với nhau.

Nàng đứng ở cái hiên, và nàng thấy có ba người đàn bà đang nhìn nàng, và một người trong ấy gật đầu với nàng.

Rồi ông trưởng họ gọi nàng.

「Cô ạ.」

「Dạ.」

Ông ấy đứng ở cái cửa bên, và ông ấy nói nhỏ: 「Cô nói câu thứ ba hay lắm. Mà cô nói hơi sớm.」

「Sao ạ?」

「Vì cái câu ấy,」 ông ấy nói, 「là cái câu để người ta nghĩ. Mà cô nói ra rồi thì người ta không nghĩ nữa, người ta chỉ nhớ.」

Nàng đứng đó.

「Dạ,」 nàng nói. 「Cháu sai ạ?」

「Không sai,」 ông ấy nói. 「Mà lần sau cô để cái câu ấy ở trong bụng, rồi cô để cái người khác nói ra. Như thế thì cái câu ấy thành của cái họ, mà cái họ thì nó bảo vệ cái gì của nó.」

Nàng gật đầu, và nàng thấy cái ấy là một cái bài học mà nàng sẽ nhớ rất lâu.

Ông ấy nhìn nàng, rồi ông ấy nói thêm: 「Mà này. Cái chuyện con cái thì cô đừng lo.」

「Dạ?」

「Cái họ này,」 ông ấy nói, 「nó có ba cái chi, mà cái chi thứ hai thì chỉ có một mình thằng Chính. Mà cái chi ấy mà không có người nối thì cái ruộng ấy chia cho hai cái chi kia. Nên cái người muốn cái ruộng ấy là cái người đang nói to ở cái họp hôm nay.」

「Dạ, cháu biết.」

「Cô biết à?」

「Dạ,」 nàng nói, 「cháu biết vì cái ông ấy nói câu 「dâu thì không phải con」 sớm quá. Mà cái người nói sớm thì cái người ấy đang cần.」

Ông trưởng họ nhìn nàng rất lâu, rồi ông ấy nói: 「Cô ạ, cô mà ở cái họ này thì cái họ này sẽ khác. Mà cô phải sống lâu.」

Trên đường về, trời đã trưa, và cái nắng mùa đông vàng.

Hai người đi, và con chó đi sau, và nó đi lệch về phía cái chân đau như mọi khi.

「Anh ạ,」 nàng nói.

「Gì?」

「Cái ông ở cái chi thứ nhất ấy,」 nàng nói. 「Ông ấy tên gì?」

「Lưu Đức Thắng,」 anh ta nói, và rồi anh ta dừng, và anh ta nói, 「mà không phải cái Thắng ở cái đồi.」

「Tôi biết,」 nàng nói. 「Mà cái tên ấy thì anh nghe mỗi ngày.」

「Ừ,」 anh ta nói. 「Mỗi cái giỗ, mỗi cái họp, tôi nghe cái tên ấy. Mà tôi không nói gì.」

Nàng đi bên cạnh anh ta, và nàng thấy cái mặt anh ta.

「Anh ạ,」 nàng nói. 「Anh có giận tôi không?」

「Vì cái gì?」

「Vì cái câu thứ ba,」 nàng nói. 「Tôi nói cái câu ấy mà tôi không hỏi anh.」

Anh ta đi một lúc, rồi anh ta nói: 「Tôi không giận. Mà tôi thấy lạ.」

「Lạ cái gì?」

「Lạ là,」 anh ta nói, 「cô nói cái câu ấy thì cái sân ấy im. Mà cái sân ấy im không phải vì cô nói đúng. Nó im vì không ai nghĩ là cô sẽ nói.」

Nàng nhìn cái đường.

「Anh ạ,」 nàng nói. 「Tôi nói cái câu ấy không phải để cái sân im. Tôi nói vì nếu tôi không nói thì cái câu ấy sẽ do người khác nói, mà người khác nói thì nó thành cái chuyện của tôi, mà tôi thì không có mặt ở cái chỗ ấy để trả lời.」

Anh ta im rất lâu.

Rồi anh ta nói: 「Cô ạ, tôi có một cái này muốn nói, mà tôi nói xong thì cô đừng có nghĩ nhiều.」

「Nói đi.」

「Cái chuyện có con,」 anh ta nói, và anh ta nói rất chậm, 「tôi không cần. Tôi ba mươi tư tuổi. Tôi đi tám năm, tôi về với cái chân này. Tôi không cần một cái đứa con để giữ cái ruộng ba sào.」

Nàng đi bên cạnh, và nàng không nói gì.

「Mà,」 anh ta nói, 「cái họ thì nó cần. Nên cái chuyện ấy sẽ còn. Mà tôi nói trước: nếu cô muốn đi, thì cô đi trước khi cái chuyện ấy thành cái chuyện của cô.」

Nàng dừng lại.

「Anh ạ,」 nàng nói. 「Anh nói cái ấy là anh đuổi tôi.」

「Không. Tôi nói cái ấy là tôi mở cái cửa.」

「Thế thì,」 nàng nói, và nàng nói to, 「anh đóng cái cửa ấy lại. Vì tôi vừa nói ở cái sân kia là tôi không đi. Mà tôi nói trước hai chục người. Thế thì anh đừng có mở cái cửa ấy ra nữa.」

Con chó đứng ở bên cạnh, và nó nhìn hai người, và nó kêu một tiếng nhỏ.

Lưu Chính đứng ở cái đường, và cái mặt anh ta có cái gì đó, và nàng không biết nó là cái gì.

Rồi anh ta nói: 「Ừ.」

Và anh ta đi tiếp, và nàng đi theo, và cái nắng ấy vàng ở trên cái đồi.

Tối ấy, nàng mở sổ, và nàng viết:

「Trầu: 40. Rượu: 30. Áo: của mình.」
「Họp họ: nhận cái chức giữ sổ lúa. Không lương.」
「Cái ruộng ba sào: không xin, không nhận, chỉ giữ sổ.」

Rồi nàng ngồi nhìn ba dòng ấy, và nàng thấy cái dòng thứ hai là cái dòng nặng nhất.

Nàng gấp sổ, và nàng nói với cái bếp: 「Từ hôm nay mình có thêm một cái chức.」

Anh ta ngồi ở cái ghế thấp, và anh ta ngẩng lên.

「Cô nói chuyện với ai?」

「Với cái bếp.」

「Cái bếp không trả lời được.」

「Tôi biết,」 nàng nói. 「Mà tôi nói thì tôi nghe được cái tôi nghĩ.」

Anh ta cười, và anh ta cúi xuống, và anh ta tra tiếp cái cán cuốc, và ở ngoài kia con chó nằm ở cái hiên, và nó đặt cái đầu lên hai cái chân trước, và nó thở dài một cái.