Chương 14: Vết sẹo ở chân trái

Chương 14: Vết sẹo ở chân trái

Cái mái gian trong dột đúng chỗ cái dầm giữa, và cái dầm ấy mục từ đầu đến cuối.

Ông Sáu ở xóm dưới lên xem, và ông ấy đứng ở sân, ngẩng mặt lên, và ông ấy nói: 「Mái này thì phải dỡ.」

「Dỡ hết à?」 Lưu Chính hỏi.

「Dỡ nửa. Cái dầm thì thay, mà thay dầm thì phải dỡ từ cái rui giữa ra hai bên. Dỡ độ một nửa mái.」

Ông Sáu là thợ mộc, sáu mươi mốt tuổi, và ông ấy là người đóng cái phản trong nhà này từ hồi bố Lưu Chính còn sống. Ông ấy có cái râu ngắn ở cằm, và ông ấy nói chuyện bằng cách nói ít, rồi im, rồi nói tiếp.

「Bao nhiêu?」 Lưu Chính hỏi.

「Công thì tôi không lấy.」

「Không lấy thì tôi không làm.」

Ông Sáu nhìn anh ta, và ông ấy cười: 「Mày giống bố mày.」

「Tôi biết.」

「Bố mày cũng thế. Hồi tôi đóng cái nhà này, ông ấy trả tôi một cái xe đạp. Tôi bảo không lấy, ông ấy bảo: không lấy thì tôi không cho mày đóng nữa.」

Ông ấy nói, rồi ông ấy nhìn cái mái, và ông ấy nói: 「Thôi được. Công thì mày trả tôi một cái gì đấy. Mà đừng trả tiền.」

「Thế trả cái gì?」

「Trả cái gì cũng được,」 ông Sáu nói. 「Mà này, cái dầm thì phải mua. Dầm lim thì đắt, dầm xoan thì rẻ hơn mà được độ hai chục năm. Mày có bao nhiêu?」

Lưu Chính nhìn nàng.

Đó là cái nhìn mà nàng đã quen: cái nhìn của người ta hỏi ý mà không muốn hỏi ra.

「Dầm xoan,」 nàng nói. 「Hai chục năm thì đủ. Mà cái nhà này cũng già rồi, không cần dầm lim.」

Ông Sáu nhìn nàng, và ông ấy gật đầu.

「Con bé này nói phải,」 ông ấy nói, và ông ấy nói với Lưu Chính chứ không nói với nàng. 「Vợ mày tính được việc.」

Nàng nghe chữ 「vợ」 ấy, và nàng không nói gì.

Đó là lần thứ hai có người ngoài gọi nàng như thế.

Sáng hôm sau họ bắt đầu dỡ mái.

Ông Sáu đứng ở trên, Lưu Chính đứng ở dưới, và nàng đứng ở sân, và việc của nàng là nhận ngói.

Ngói cũ được dỡ từng viên một, và ngói này nặng, mỗi viên độ một cân rưỡi. Nàng đội cái nón, và nàng đứng ở cái chỗ ông Sáu ném xuống, và nàng bắt.

「Đừng bắt,」 Lưu Chính nói. 「Để nó rơi xuống đất.」

「Rơi là vỡ.」

「Vỡ thì thôi. Ngói này cũ rồi.」

「Còn dùng được thì đừng để vỡ,」 nàng nói, và nàng bắt viên thứ nhất.

Nó nặng hơn nàng tưởng. Nàng phải khuỵu gối xuống để đỡ, và cái sức ấy dồn vào cái vai, và cái vai đau.

Lưu Chính nhìn thấy, và anh ta bước tới, và anh ta cầm lấy viên ngói từ tay nàng.

「Tôi bảo rồi,」 anh ta nói.

「Tôi bắt được.」

「Cô bắt được một viên. Còn ba trăm viên nữa.」

Nàng im.

「Thế thì tôi làm gì?」 nàng hỏi.

Anh ta nhìn quanh cái sân.

「Cô xếp ngói,」 anh ta nói. 「Xếp theo loại. Viên nào còn lành thì xếp một đống, viên nào vỡ thì xếp một đống. Đừng để lẫn, vì lúc lợp mà lẫn thì phải bỏ cả chồng.」

Thế là nàng xếp ngói.

Việc ấy không nặng, nhưng nó bẩn. Ngói cũ có rêu, có đất, có cả phân dơi, và cái mùi ấy bám vào tay nàng đến trưa thì không rửa sạch được.

Đến giữa buổi sáng thì Lưu Chính trượt.

Anh ta đứng ở cái rui ngoài cùng, và cái rui ấy mục, và khi anh ta dồn sức lên chân trái thì nó gãy.

Anh ta khuỵu xuống, và cái tay anh ta bám được vào cái dầm, và cái dầm ấy cũng mục, và nó kêu một tiếng rất to.

Nàng đứng ở sân, và nàng thấy cái bóng ấy nghiêng đi, và nàng nghe mình gọi một tiếng.

Ông Sáu kéo anh ta lại.

Anh ta ngồi ở trên mái, thở, và mặt anh ta trắng.

「Xuống,」 ông Sáu nói. 「Mày xuống ngay.」

「Tôi còn làm được.」

「Mày xuống.」

Anh ta xuống, và nàng thấy cái cách anh ta xuống: chân phải trước, rồi chân trái, và cái chân trái ấy không gập được hết, nên mỗi bước nó phải duỗi ra, và cái duỗi ấy làm cả người anh ta lệch.

Khi anh ta đứng ở sân thì cái quần ống rộng của anh ta đã rách ở đầu gối, và ở chỗ rách nàng thấy một cái gì đó.

Không phải da.

Một cái gì đó trắng, nhẵn, và có những đường như chỉ khâu.

Nàng bước tới, và anh ta lùi lại.

「Đừng,」 anh ta nói.

「Tôi xem một cái.」

「Không cần xem.」

「Tôi xem,」 nàng nói, và nàng nói to hơn nàng định.

Hai người đứng ở sân, và ông Sáu ở trên mái, và ông ấy quay mặt đi, và ông ấy giả vờ nhìn cái dầm.

「Vào nhà,」 nàng nói.

「Tôi phải lợp nốt.」

「Anh vào nhà,」 nàng nói, và nàng cầm cái ống tay áo anh ta, và nàng kéo.

Anh ta đi theo nàng, và nàng biết là anh ta đi theo vì anh ta không muốn cãi trước mặt người ngoài.

Trong nhà, ánh sáng yếu.

Nàng bảo anh ta ngồi lên cái phản, và nàng lấy cái chậu, và nàng đổ nước ấm.

「Cởi quần ra,」 nàng nói.

「Cô đừng có ra lệnh.」

「Tôi không ra lệnh. Tôi nói.」

Anh ta nhìn nàng, rồi anh ta cười — cái cười mệt — và anh ta cởi.

Cái chân trái của anh ta, từ đầu gối xuống, không giống cái chân phải.

Ở giữa cẳng chân có một cái sẹo rộng độ một bàn tay, và cái sẹo ấy không phẳng. Nó lồi lên, và nó có màu hồng nhạt, và ở giữa nó có một chỗ lõm, và cái lõm ấy sâu độ một đốt ngón tay.

Chung quanh cái sẹo có những vết nhỏ hơn, tròn, như những cái lỗ đã liền.

「Mảnh đạn,」 anh ta nói, và anh ta nói rất bình thản. 「Nó lấy ra rồi. Nhưng mà nó để lại cái lỗ.」

「Cái chỗ lõm này?」

「Chỗ ấy là chỗ mất thịt. Người ta lấy thịt ở đùi tôi, vá vào đấy. Mà nó không dính hết, nên nó lõm.」

Nàng đưa tay ra, và nàng chạm vào.

Da ở đấy lạnh hơn da chung quanh, và nó không có cảm giác — nàng ấn mạnh một cái, và anh ta không phản ứng.

「Anh không thấy à?」

「Không,」 anh ta nói. 「Cái chỗ ấy mất cảm giác. Cái chỗ lấy thịt ở đùi thì cũng thế.」

Nàng rút tay lại.

「Đau không?」 nàng hỏi.

「Bây giờ thì không. Mà trở trời thì nó đau ở trong xương. Đau kiểu khác, đau như có người cắm cái đinh vào rồi xoay.」

Nàng ngồi xuống, và nàng nhúng cái khăn vào nước ấm, và nàng lau cái chân.

Nàng lau từ đầu gối xuống, chậm, và nàng không nói gì.

Anh ta ngồi im, hai tay đặt trên đầu gối, và anh ta nhìn cái vách.

「Cô không sợ à?」 anh ta hỏi, khi nàng đã lau đến mắt cá.

「Sợ cái gì?」

「Sợ cái chân này.」

Nàng ngẩng lên.

「Anh hỏi thật hay hỏi để tôi nói cái anh muốn nghe?」

「Hỏi thật.」

「Thế thì tôi trả lời thật: không sợ. Mà tôi thấy ghê.」

Anh ta nhìn nàng.

「Ghê cái gì?」

「Ghê vì nó đau,」 nàng nói. 「Tôi nhìn cái sẹo này thì tôi không thấy cái chân. Tôi thấy cái lúc anh dẫm phải mìn.」

Anh ta im rất lâu.

Rồi anh ta nói, và giọng anh ta khác: 「Cô là người thứ hai nói câu ấy.」

「Người thứ nhất là ai?」

「Mẹ tôi,」 anh ta nói. 「Hồi tôi về, bà xem cái chân, rồi bà khóc. Mà bà khóc không phải vì cái chân. Bà nói: mẹ nhìn cái này thì mẹ thấy cái lúc mày ở trên đồi.」

Nàng không nói gì, và nàng tiếp tục lau.

「Bà mất năm nào?」 nàng hỏi.

「Năm tôi ba mươi. Bà mất vì cái dạ dày. Đau hai năm, rồi mất.」

「Anh có ở nhà lúc bà mất không?」

「Không,」 anh ta nói. 「Tôi đang đi chở hàng ở trên huyện. Về thì bà đã liệm rồi.」

Nàng vắt cái khăn, và nàng đặt nó vào chậu.

「Anh ạ,」 nàng nói. 「Cái chân này có giấy tờ gì không?」

Anh ta nhìn nàng.

「Giấy gì?」

「Giấy thương binh. Giấy chứng nhận. Cái giấy mà người ta trả trợ cấp hàng tháng ấy.」

Anh ta đứng dậy.

「Không có,」 anh ta nói.

「Không có là sao? Anh dẫm mìn, anh mất một miếng thịt, mà không có giấy?」

「Tôi không làm giấy.」

「Vì sao?」

Anh ta đi ra cửa, và anh ta đứng ở đấy, và anh ta nói, quay lưng lại: 「Vì tôi không muốn.」

Nàng ngồi ở cái phản, tay còn cầm cái khăn ướt, và nàng nhìn cái lưng ấy.

「Anh không muốn cái gì?」

「Không muốn cầm cái tiền ấy,」 anh ta nói.

「Tiền ấy là tiền gì?」

「Là tiền người ta trả cho cái chân.」

「Đó là tiền nhà nước trả,」 nàng nói. 「Không phải tiền của ai cho.」

Anh ta quay lại.

「Cô biết cái gì?」 anh ta nói, và lần này giọng anh ta to. 「Cô biết cái gì về cái chuyện ấy? Cô có biết ở cái xã này có bao nhiêu người đi, mà bao nhiêu người về không? Cô có biết cái ông ở xóm trên, ông ấy cũng thương binh, ông ấy cầm cái tiền ấy, mà mỗi lần lĩnh thì ông ấy phải đi qua cái nhà ông Thắng?」

Nàng im.

「Thắng,」 nàng nói. 「Cái người mười chín tuổi ấy.」

「Ừ.」

「Ông ấy có vợ chưa?」

「Chưa,」 anh ta nói. 「Nó chết thì nó chưa vợ. Mà bây giờ bố nó còn, mẹ nó còn, và hai người ấy sống bằng cái sào ruộng.」

Nàng đứng dậy, và nàng đi đến cửa, và nàng đứng đối diện anh ta.

「Thế thì,」 nàng nói, 「anh cầm cái tiền ấy, rồi anh đưa một nửa cho bố mẹ Thắng.」

Anh ta sững.

「Cái gì?」

「Anh nghe rồi,」 nàng nói. 「Anh không muốn cầm tiền vì anh thấy nó là tiền của cái chân. Được. Nhưng mà cái tiền ấy có một nửa là phần của Thắng, vì nếu hôm ấy anh ấy không đi trước anh thì người dẫm mìn là anh ấy.」

「Cô không được nói thế.」

「Tôi nói thế,」 nàng nói. 「Mà tôi nói thế không phải để anh đau. Tôi nói thế để anh thấy: cái tiền ấy không phải là tiền anh ăn cái chân của mình. Nó là tiền hai người, mà một người không lấy được nữa.」

Anh ta đứng đó, và nàng thấy cái cổ anh ta nuốt một cái.

Rồi anh ta đi ra sân.

Nàng đứng ở cửa, và nàng nghe tiếng anh ta đi ra ngoài ngõ, và nàng nghe tiếng cái cổng.

Ông Sáu ở trên mái gọi xuống: 「Nó đi đâu thế?」

「Dạ,」 nàng nói. 「Anh ấy đi một lúc.」

Ông ấy im, rồi ông ấy nói: 「Con ạ, cái thằng ấy nó không phải người xấu. Mà nó có cái tính: nó không muốn ai thương nó.」

「Cháu biết.」

「Mà cái tính ấy,」 ông Sáu nói, và ông ấy thở ra, 「thì nó khổ cái người ở cạnh nó.」

Nàng không nói gì, và nàng đi vào nhà, và nàng dọn cái chậu.

Đến chiều thì anh ta về.

Anh ta về với một cái túi vải, và trong túi có ba tấm ngói mới và một gói đinh.

Anh ta đặt cái túi ở sân, rồi anh ta nói với ông Sáu: 「Ông ạ, cái rui ngoài cùng mục rồi. Mai mình thay luôn.」

「Ừ,」 ông Sáu nói. 「Mà tiền đâu?」

「Tôi có.」

Nàng đứng ở bếp, và nàng nghe câu ấy, và nàng không nói gì.

Tối, ông Sáu về.

Nàng nấu cơm, và hai người ăn, và không ai nói gì.

Rồi anh ta đặt đũa xuống.

「Cái giấy ấy,」 anh ta nói. 「Thì làm ở đâu?」

Nàng ngẩng lên.

「Ở xã. Gặp ông chủ tịch, hoặc cái ông phụ trách thương binh.」

「Cần gì?」

「Cần giấy ra viện, giấy chuyển thương, giấy chứng nhận của đơn vị. Anh có không?」

「Có một cái,」 anh ta nói. 「Cái giấy chuyển thương. Nó ở trong cái hộp gỗ, cái hộp mà tôi mở hôm trước.」

「Thế thì tốt.」

「Mà,」 anh ta nói, và anh ta dừng, 「cái chuyện đưa một nửa cho bố mẹ Thắng ấy.」

「Sao?」

「Tôi không đưa một nửa,」 anh ta nói. 「Tôi đưa hết.」

Nàng nhìn anh ta.

「Hết thì anh lấy gì?」

「Tôi có tay,」 anh ta nói. 「Mà tôi không nói chuyện với cô về cái này nữa. Đây là chuyện của tôi với nó.」

Nàng mở miệng, rồi nàng thôi.

Rồi nàng nói: 「Được. Nhưng mà tôi ghi vào sổ.」

「Cô lại ghi.」

「Tôi ghi,」 nàng nói, và nàng đứng dậy, và nàng đi lấy cái sổ.

Nàng mở, và nàng viết, và nàng đọc to: 「Tháng mười một. Trợ cấp thương binh: chưa biết bao nhiêu. Phần của anh: không. Phần bố mẹ Thắng: hết.」

Anh ta nhìn cái sổ, và anh ta nói: 「Cô ghi thế thì cái sổ này vô nghĩa.」

「Sao vô nghĩa?」

「Vì cái sổ của cô là cái sổ nợ,」 anh ta nói. 「Mà cái này không phải nợ.」

Nàng nhìn cái trang giấy.

「Thế thì,」 nàng nói, và nàng gạch cái dòng ấy đi, 「tôi ghi ở trang khác.」

Nàng lật sang trang cuối, và nàng viết ở đấy, và nàng không đọc to.

Anh ta không hỏi nàng viết gì.

Sáng thứ hai, anh ta đi lên xã.

Anh ta mặc cái áo sơ mi trắng, cái áo mà nàng chỉ thấy anh ta mặc một lần, hồi đi đăng ký kết hôn. Anh ta chải đầu, và anh ta đi đôi giày vải, và cái giày ấy đã bạc màu.

Nàng đứng ở cổng, và nàng nhìn anh ta đi.

Anh ta đi được độ hai chục bước thì anh ta quay lại.

「Cô,」 anh ta nói. 「Cô có đi không?」

Nàng sững.

「Tôi đi được à?」

「Cô biết nói,」 anh ta nói. 「Tôi thì tôi không biết nói với mấy ông ấy.」

Thế là nàng đi.

Hai người đi trên cái đường đất, và trời lạnh, và cái sương làm ướt ống quần.

「Anh ạ,」 nàng nói, khi đã đi được một đoạn.

「Gì?」

「Lúc vào đấy, anh để tôi nói. Mà anh đừng có nói chen vào.」

「Sao?」

「Vì anh nói thì anh sẽ nói cái kiểu của anh,」 nàng nói. 「Mà cái kiểu của anh là cái kiểu người ta nghe xong thì người ta thương, mà người ta thương thì người ta cho. Tôi không muốn người ta cho. Tôi muốn người ta trả cái người ta phải trả.」

Anh ta im một lúc, rồi anh ta nói: 「Cô nói cái câu ấy ở đâu ra?」

「Tôi tự nghĩ,」 nàng nói. 「Mà tôi nghĩ suốt bốn tháng nay rồi. Từ cái hôm tôi đi vay tiền học.」

Anh ta không nói gì nữa, và hai người đi tiếp.

Ở cái sân xã có một cái cây bàng, và dưới cái cây ấy có ba cái xe đạp dựng.

Nàng đứng ở cửa, và nàng hít một cái, và nàng nói nhỏ: 「Vào thôi.」

Anh ta gật đầu, và anh ta mở cửa cho nàng, và cái cửa ấy kêu một tiếng.

Trong ấy có ba cái bàn, và ở cái bàn thứ hai có một người đàn ông độ bốn mươi, tóc cắt ngắn, đang ghi cái gì đấy vào một quyển sổ to.

「Dạ,」 nàng nói, 「cháu chào chú. Cháu muốn hỏi cái chuyện làm giấy thương binh.」

Người ấy ngẩng lên.

「Ai làm?」

「Dạ, anh ấy.」

「Anh ấy là ai?」

「Dạ, chồng cháu.」

Người ấy nhìn Lưu Chính, rồi ông ta nhìn cái chân, rồi ông ta nói: 「Ngồi đi.」

Hai người ngồi xuống cái ghế dài ở trước bàn.

「Tên?」

「Lưu Chính.」

「Sinh năm bao nhiêu?」

「Sáu mươi.」

「Nhập ngũ năm nào?」

「Bảy mươi mốt.」

「Đơn vị?」

Lưu Chính trả lời, và cái giọng anh ta đều, và nàng nghe cái giọng ấy và nàng biết là anh ta đã chuẩn bị những câu này từ đêm qua.

Người ấy ghi, rồi ông ta dừng bút.

「Bị thương ở đâu?」

「Ở cái đồi không có tên. Tháng ba, bảy mươi chín.」

「Có giấy chuyển thương không?」

「Có.」

Nàng đưa cái túi vải, và người ấy lấy cái giấy ra, và ông ta mở, và ông ta đọc, và cái mặt ông ta không đổi.

「Cái giấy này thì được,」 ông ta nói. 「Mà còn cái giấy ra viện?」

「Dạ không có,」 Lưu Chính nói. 「Hồi ấy người ta chuyển thẳng về cái bệnh viện ở trên tỉnh, rồi từ đấy về địa phương. Mà cái giấy ra viện thì tôi làm mất.」

「Mất thì phải có người xác nhận,」 người ấy nói. 「Mà xác nhận thì phải là cái người chỉ huy cũ, hoặc cái người cùng đơn vị.」

Nàng ngồi im, và nàng thấy cái câu ấy là cái câu mà mình đã chờ.

「Dạ,」 nàng nói, 「cái ông chỉ huy cũ của anh ấy còn. Ông ấy ở cái xã bên.」

Người ấy ngẩng lên.

「Ông ấy tên gì?」

「Dạ,」 nàng nói, và nàng dừng, vì nàng không biết.

「Khiêm,」 Lưu Chính nói. 「Ông Khiêm.」

Người ấy đặt bút xuống, và ông ta nói: 「Ông ấy là cái ông ở cái xóm cuối, cái nhà có cây mít ấy à?」

「Dạ,」 Lưu Chính nói.

Người ấy im một lúc, rồi ông ta nói: 「Thế thì được. Mà tôi nói trước: hồ sơ này đi ba mươi ngày. Mà trong ba mươi ngày ấy, anh đừng có đi đâu xa, vì người ta có thể gọi lên để đối chiếu.」

「Dạ.」

Ông ta ghi thêm mấy dòng, rồi ông ta đưa cho nàng một cái giấy hẹn.

「Cầm cái này,」 ông ta nói. 「Ba mươi ngày nữa lên.」

Nàng cầm cái giấy, và nàng đọc, và ở trên ấy có cái tên của anh ta, viết bằng cái chữ của người ấy, và cái chữ ấy xấu.

「Dạ, cháu cảm ơn chú,」 nàng nói.

Hai người đứng dậy, và khi ra đến cửa thì người ấy nói với theo, và cái giọng ấy khác cái giọng lúc nãy: 「Anh ạ.」

Lưu Chính quay lại.

「Cái chuyện ấy,」 người ấy nói, và ông ta chỉ cái chân, 「anh để lâu quá. Mười bốn năm. Người ta không quên, mà giấy tờ thì nó quên.」

「Dạ,」 Lưu Chính nói. 「Tôi biết.」

Nàng bước ra sân, và nàng cầm cái túi vải có cái giấy chuyển thương ở trong, và nàng biết là từ cái giờ phút ấy, cái chuyện của cái chân không còn là chuyện riêng của anh ta nữa.