Chương 9: Con dao phay và cái thớt

Chương 9: Con dao phay và cái thớt

Sáng chủ nhật, anh ta dậy lúc bốn giờ như mọi ngày, và nàng dậy theo.

「Hôm nay không phải ra đồng,」 anh ta nói.

「Tôi biết. Tôi dậy để nấu cơm sớm. Trưa tôi phải ra bến xe.」

Anh ta gật đầu, rồi anh ta đi ra sân, và nàng nghe tiếng anh ta lấy nước ở cái giếng.

Nàng vào bếp, và nàng đứng trước cái thớt.

Cái thớt ấy là một khúc gỗ tròn, dày độ ba đốt tay, và mặt thớt đã lõm xuống ở giữa vì ai đó dùng nó quá nhiều năm. Trên mặt thớt có những vết dao chằng chịt, và một vết cháy đen ở mép.

Con dao để trên thớt là một con dao phay, cán gỗ, lưỡi đã mòn, và ở sống dao có một chỗ lõm như người ta đã dùng nó để bổ cái gì cứng hơn thịt.

Nàng cầm con dao lên, và nàng thấy nó nặng hơn con dao ở nhà nàng.

「Cái này cùn rồi,」 nàng nói, khi anh ta vào.

「Tôi biết.」

「Sao anh không mài?」

「Mài rồi nó cũng cùn.」

Nàng nhìn con dao, rồi nàng nhìn anh ta.

「Anh ạ,」 nàng nói, 「cái dao này để bổ củi chứ không phải để thái thịt.」

「Ừ,」 anh ta nói. 「Mẹ tôi dùng nó bổ củi.」

「Thế cái dao thái đâu?」

「Không có.」

Nàng đứng im, và nàng nghĩ đến cái chuyện ba năm nay người đàn ông này ăn cơm một mình, và nàng hiểu ra một điều: không phải anh ta không có dao thái. Là anh ta không có cái gì cả, và cái gì cũng dùng tạm.

「Tôi đi chợ,」 nàng nói.

「Chợ nào?」

「Chợ xã. Sáng chủ nhật họp.」

「Cô đi bộ à?」

「Đi bộ. Ba cây số.」

Anh ta im, rồi anh ta nói: 「Tôi đưa xe đạp.」

Chiếc xe đạp của anh ta là một cái xe cũ, khung sắt, phanh bằng chân, và cái yên đã rách.

Nàng đứng ở sân, nhìn cái xe, và nàng nói: 「Tôi không biết đi xe đạp.」

Anh ta quay lại.

「Cô không biết đi xe đạp à?」

「Nhà tôi không có xe. Tôi đi bộ suốt.」

Anh ta im một lúc lâu, và nàng thấy cái mặt anh ta có một cái gì đó rất lạ — không phải ngạc nhiên, mà như người ta vừa phát hiện ra một chỗ trống trong một cái nhà mà người ta tưởng là đã biết hết.

「Thế thì,」 anh ta nói, 「cô ngồi sau. Tôi chở.」

Nàng ngồi lên yên sau, hai tay bám vào cái giá sắt.

Anh ta đạp, và cái xe đi, và nàng thấy cái sân lùi lại, và cái cổng, và ba con gà.

Đường ra chợ xã có một đoạn dốc. Anh ta đạp hết dốc, và nàng nghe tiếng anh ta thở.

「Anh,」 nàng nói. 「Xuống cho tôi đi bộ đoạn này.」

「Không sao.」

「Chân anh đau.」

「Chân tôi đau khi trời lạnh. Hôm nay trời nóng.」

Nàng không nói nữa, nhưng nàng để ý: đoạn dốc ấy, anh ta đạp chậm hơn, và cái chân trái của anh ta chỉ đạp nửa vòng.

Chợ xã họp ở cái sân đất trước cái hợp tác xã cũ. Có độ ba chục người bán, phần lớn là ngồi bệt, hàng để trên cái chiếu hoặc trong cái thúng.

Nàng đi một vòng, và nàng mua: một con dao thái, một cái thớt nhỏ, một cái chảo, và một cái rổ.

Con dao thái giá hai mươi lăm nghìn. Cái thớt mười tám. Cái chảo bốn mươi. Cái rổ mười hai. Nàng mặc cả từng thứ, và nàng mặc cả đến mức bà bán hàng phải nói: 「Con này, mày mua có mấy chục mà mày mặc cả như mày mua cái nhà.」

「Bà ơi,」 nàng nói, 「cháu có mấy chục thật. Cho nên cháu mặc cả.」

Anh ta đứng ở ngoài, tay cầm cái xe đạp, và anh ta nhìn nàng mặc cả với cái mặt không biểu hiện gì.

Lúc đi ra, anh ta nói: 「Cô mặc cả giỏi.」

「Mẹ tôi dạy. Mẹ tôi bảo: người ta bán thì người ta phải lời, mà mình mua thì mình phải biết giá. Không biết giá thì đừng mua.」

Anh ta gật đầu.

Rồi anh ta nói: 「Cô mua cái chảo làm gì?」

「Để rán cá. Anh không có chảo, anh rán bằng cái nồi.」

「Cái nồi rán được.」

「Cái nồi rán thì cá nát.」

Anh ta im, và nàng biết cái im ấy là cái im của người ta đang thấy mình bị bắt lỗi mà không cãi được.

Về đến nhà, nàng rửa con dao mới, rồi nàng ra sân, và nàng thấy anh ta đã ngồi ở cái ghế thấp với cái đá mài.

「Đưa đây,」 anh ta nói.

Nàng đưa con dao mới.

Anh ta lật con dao, nhìn sống dao, rồi anh ta nói: 「Cái này thép mỏng. Mài nhẹ thôi, mài mạnh thì nó mòn.」

Anh ta mài. Động tác rất đều — mười lần một mặt, rồi lật, rồi mười lần mặt kia. Nước chảy xuống đá, và cái tiếng mài nghe như tiếng thở.

Nàng ngồi xuống cạnh, và nàng nói: 「Dạy tôi đi.」

「Mài dao à?」

「Ừ. Tôi không biết mài. Ở nhà tôi, dao cùn thì đưa cho bà hàng xóm mài, đổi một nắm rau.」

Anh ta đưa nàng cái đá.

「Cầm thế này,」 anh ta nói, và anh ta đặt tay nàng lên sống dao. 「Góc ba mươi độ. Đừng ấn. Đi đều. Đếm mười lần, rồi lật.」

Nàng làm. Lần đầu thì cái góc sai, và anh ta cầm tay nàng chỉnh lại.

Đó là lần thứ hai anh ta chạm vào tay nàng, và lần này thì lâu hơn lần trước — đủ lâu để nàng nghe được cái hơi ấm ở lòng bàn tay anh ta, và cái chai ở những ngón tay.

「Thế,」 anh ta nói. 「Đấy. Đi đi.」

Nàng mài. Mười lần, lật, mười lần.

Đến lần thứ ba thì nàng thấy cái lưỡi dao bắt đầu sáng, và nàng thấy vui.

「Xong chưa?」 nàng hỏi.

「Thử đi.」

Nàng cầm con dao, và nàng thái thử một quả cà.

Con dao đi qua quả cà như đi qua nước.

Nàng nhìn cái lát cà, và nàng cười to — cái cười mà nàng không cười ở cái nhà này bao giờ.

Anh ta ngồi đó, và anh ta nhìn nàng, và nàng thấy cái mặt anh ta có cái gì đó rất khẽ.

「Cô cười giống mẹ tôi,」 anh ta nói.

Nàng ngừng cười.

「Giống thế nào?」

「Bà cười to,」 anh ta nói. 「Cười như không có ai nhìn.」

Rồi anh ta đứng dậy, và anh ta đi vào nhà, và nàng ngồi lại ở cái sân, tay cầm con dao vừa mài, và nàng thấy trong ngực có một cái gì đó vừa ấm vừa đau.

Trưa ấy, nàng nấu cơm với con dao mới.

Nàng thái thịt, và nàng xào, và nàng rán cá trong cái chảo mới. Anh ta ngồi ở bàn, và anh ta ăn, và anh ta không nói gì.

Đến khi ăn gần hết, anh ta nói: 「Cái chảo này tốt.」

「Ừ.」

「Bao nhiêu?」

「Bốn mươi.」

「Đắt.」

「Anh ăn ba bát,」 nàng nói. 「Đắt thì đắt, mà ăn được ba bát.」

Anh ta cười — cái cười mà nàng đã thấy một lần, ở cái buổi sáng nàng xỏ đôi ủng to ấy.

Rồi anh ta nói: 「Cô để cái chảo ở đây. Lên trường thì cô không cần.」

「Tôi biết. Tôi mua cho anh.」

Anh ta đặt đũa xuống.

「Cô mua cho tôi à?」

「Ừ. Tôi có tiền bán trứng. Tôi mua cho nhà tôi.」

Nàng nói câu ấy xong thì nàng mới nghe thấy mình vừa nói gì.

Anh ta nhìn nàng rất lâu, rồi anh ta cầm bát lên, và anh ta ăn nốt, và anh ta nói: 「Ừ. Nhà mình.」

Ba giờ chiều, nàng ra bến xe.

Anh ta chở nàng đến cột mốc, và lần này anh ta dừng xe lại, rồi anh ta mở cái giỏ ở yên sau.

Trong giỏ có một cái lọ thủy tinh.

「Gì thế?」 nàng hỏi.

「Cà muối. Mẹ tôi muối từ năm ngoái. Còn một lọ.」

Nàng cầm cái lọ, và nàng thấy lọ nặng.

「Anh để lại ăn.」

「Tôi ăn một mình thì ăn làm gì.」

Nàng cất lọ vào ba lô, và nàng đứng ở cột mốc, và nàng nói: 「Anh ạ, tuần sau tôi không về. Trường có đợt lao động.」

「Ừ.」

「Tuần sau nữa tôi về.」

「Ừ.」

Nàng nhìn anh ta, và nàng muốn nói một câu gì đó, mà nàng không biết là câu gì.

Xe đến. Nàng lên xe, và nàng ngồi ở cái ghế cạnh cửa sổ, và nàng nhìn ra sau.

Anh ta vẫn đứng ở cột mốc, như tuần trước, và cái áo xám, và không vẫy tay.

Nhưng lần này, khi xe qua cầu, nàng thấy anh ta giơ tay lên — chỉ một cái, rất nhanh, rồi hạ xuống.

Nàng ngồi xuống, và nàng mở ba lô, và nàng lấy cái lọ cà ra, và nàng nhìn nó.

Cái lọ ấy dán một cái nhãn cũ, và trên nhãn có một dòng chữ viết tay, mờ: 「Muối tháng mười.」

Nàng vuốt cái nhãn, và nàng nghĩ: cái lọ này là của mẹ anh ta. Mà anh ta đưa cho mình.

Nàng cất lại, và nàng nhìn ra cửa sổ, và ngoài kia là ruộng, và ruộng đang gặt, và người ta đang chất rơm thành đống.

Nàng nghĩ: bốn năm.

Rồi nàng nghĩ: mà mình vừa nói 「nhà mình」.

Nàng nhắm mắt, và cái xe chạy, và nàng ngủ một lúc, và khi tỉnh thì đã tới thành phố.

Đến ký túc xá thì trời đã tối.

Trang đang ngồi ở giường, ăn mì tôm, và khi nàng mở cửa thì Trang ngẩng lên và nói: 「Về rồi à? Có gì ăn không?」

「Có cà muối.」

「Cà muối à?」

Nàng mở cái lọ, và cái mùi cà muối bay ra cái phòng, và ở cái giường bên kia có một đứa con gái nói vọng sang: 「Gì thế, thơm thế?」

Ba người ngồi ăn cà với cơm nguội, và Trang nói: 「Cà này muối lâu rồi đấy. Giòn.」

「Ừ,」 nàng nói. 「Muối từ năm ngoái.」

「Ai muối?」

Nàng im một lúc, rồi nàng nói: 「Mẹ chồng tớ.」

Đó là lần đầu nàng nói ra hai chữ ấy.

Trang không hỏi gì thêm, và nàng biết ơn cái không hỏi ấy lần thứ hai.

Đêm ấy, khi đèn đã tắt, nàng mở quyển sổ xanh, và nàng ghi:

「Dao thái 25. Thớt 18. Chảo 40. Rổ 12. Tổng 95 — cho nhà.」

Nàng nhìn chữ 「cho nhà」 một lúc, rồi nàng gạch đi, và nàng viết lại: 「cho nhà mình.」

Rồi nàng gấp sổ, và nàng nằm xuống, và ở dưới, Trang đã ngủ.

Nàng nghĩ: cái lọ cà này là của một người đàn bà đã mất tám năm. Bà muối nó, và bà không biết là ai sẽ ăn.

Nàng nghĩ: mà mình ăn rồi. Mà mình còn đem chia cho hai đứa con gái khác.

Nàng thấy buồn cười, và nàng cười trong bóng tối, và nàng ngủ.