Chương 4: Mùa gặt đầu tiên

Chương 4: Mùa gặt đầu tiên

Đêm ấy, hai anh em nói chuyện ở gian trong đến gần nửa đêm.

Nàng nằm ở gian ngoài, không ngủ, và nàng nghe được từng đoạn: tiếng Lưu Dũng nói nhanh, tiếng anh ta nói chậm, rồi một cái tiếng bàn tay đập xuống mặt bàn.

「Ba chục,」 Lưu Dũng nói. 「Em chỉ cần ba chục. Tháng sau em trả.」

「Mày nói tháng sau ba lần rồi.」

「Lần này khác. Lần này là hợp đồng thật. Có giấy.」

「Giấy của mày thì tao không đọc.」

Rồi im một lúc lâu. Rồi anh ta nói, giọng thấp hơn: 「Tao mới cưới. Tao còn phải lo tiền học cho nó. Bốn năm. Mày nghe cho rõ: bốn năm.」

「Thế thì thôi,」 Lưu Dũng nói, và cái giọng ấy đổi hẳn. 「Em biết mà. Anh có vợ rồi thì em là người ngoài.」

Cửa mở. Lưu Dũng đi ra, và nàng nghe tiếng dép anh ta trên gạch sân, đi rất nhanh, rồi cái cổng đóng lại.

Sáng hôm sau, nàng dậy sớm, và nàng thấy cái chai rượu vẫn còn nguyên trên bàn, chưa bóc.

Anh ta đang ở ngoài sân, buộc lại cái quang gánh, và cái mặt anh ta như cái mặt của người đã thức cả đêm.

「Em anh đi rồi à?」 nàng hỏi.

「Đi từ lúc bốn giờ.」

「Anh cho tiền không?」

Anh ta dừng tay.

「Không,」 anh ta nói.

Nàng không hỏi nữa. Nhưng đến lúc ăn sáng, nàng nói: 「Anh cho tôi biết chuyện ấy đi. Sau này người ta đến đòi nợ thì tôi phải biết tôi đang đứng ở đâu.」

Anh ta đặt bát xuống, và anh ta nói một câu rất ngắn: 「Nó nghiện bài. Từ hồi mẹ tôi mất. Nó vay ở ngoài, không vay trong xã. Nó nợ bao nhiêu thì nó không nói. Tôi đã trả hai lần. Lần thứ ba thì tôi không trả nữa.」

「Thế nó có giận anh không?」

「Giận thì giận.」

Nàng gật đầu, và nàng ghi cái chuyện ấy vào trong đầu, như người ta ghi một con số vào sổ.

Mồng năm tháng tám, nhà anh ta gặt.

Nàng biết là vì tối hôm trước anh ta mài liềm ở sân, mài rất lâu, tiếng đá mài kêu đều. Sáng hôm ấy, trời chưa sáng, anh ta đã dậy, và nàng nghe tiếng anh ta lục ở chái bếp.

Nàng mặc áo, xắn quần, và đi ra.

「Tôi đi với anh,」 nàng nói.

Anh ta nhìn nàng. Lần này anh ta nhìn lâu hơn lần trước.

「Gặt không phải cắt cỏ,」 anh ta nói. 「Gặt là cúi, cắt, bó, vác. Cúi cả ngày. Cô cúi được ba mươi phút là đau lưng, mà đau lưng thì tôi phải đưa cô về, mà đưa cô về thì mất một buổi.」

「Thế thì anh dạy tôi cúi.」

Anh ta im, rồi anh ta đưa cho nàng một cái liềm, và một cái mũ rơm.

「Đi,」 anh ta nói.

Ruộng nhà anh ta ở cánh đồng sau, bốn mẫu, chia làm ba thửa. Lúa đã chín, vàng ruộm, và cúi xuống thì thấy những hạt nặng trĩu.

Anh ta đứng ở đầu bờ, chỉ cho nàng chỗ bắt đầu, và anh ta nói: 「Cô gặt hàng này. Tôi gặt hàng kia. Đừng có gặt sang hàng tôi, vì tôi đi nhanh hơn, cô mà gặt sang là tôi phải quay lại.」

「Vâng.」

「Tay trái nắm lúa, tay phải cắt. Cắt sát gốc, đừng cắt cao quá. Cắt xong bó lại, bó to bằng cổ tay.」

「Vâng.」

「Cô làm được không?」

「Được.」

Anh ta gật đầu, rồi anh ta cúi xuống, và anh ta bắt đầu.

Nàng nhìn anh ta gặt một lúc.

Đó là cái nhìn mà nàng sẽ nhớ rất lâu. Một người đàn ông cúi xuống, cái lưng rộng, hai cánh tay đều như hai cái máy, và mỗi lần anh ta cắt là một nắm lúa rời khỏi gốc, gọn, không một động tác thừa. Anh ta đi như người ta bơi — chậm, đều, và không dừng.

Nàng cúi xuống, và nàng bắt đầu.

Nửa tiếng đầu thì còn được. Nàng thấy mình làm đúng như anh ta dạy, và nàng thấy vui — cái vui của người lần đầu làm được một việc mà mình tưởng là không làm được.

Một tiếng sau thì lưng nàng bắt đầu đau.

Hai tiếng sau thì tay nàng bắt đầu rát.

Đến giữa buổi, nàng nhìn bàn tay mình và nàng thấy một vết phồng ở gốc ngón giữa, và một vết xước dài ở lòng bàn tay, rỉ máu, mà nàng không biết là nàng bị từ lúc nào.

Nàng cắn răng, và nàng gặt tiếp.

Mặt trời lên cao. Không có gió. Mồ hôi chảy xuống mắt, và nàng phải dùng mu bàn tay quệt, mà mu bàn tay thì có bùn.

Đến khi anh ta gặt hết hàng của mình, anh ta đứng thẳng lên, và anh ta nhìn về phía nàng.

Nàng còn cách chỗ anh ta khoảng bốn chục bó.

Anh ta đi sang, không nói gì, cúi xuống, và gặt từ đầu bên kia của hàng nàng.

「Anh làm gì thế?」 nàng nói. 「Anh bảo tôi gặt hàng này.」

「Ừ,」 anh ta nói. 「Nhưng trời sắp trưa. Gặt đến trưa thì lúa nóng, hạt rụng.」

Hai người gặt, và đến giữa trưa thì hết.

Nàng ngồi xuống bờ ruộng, và nàng thấy hai cái tay mình run.

Anh ta đi lại, ngồi xuống cạnh, và anh ta cầm lấy tay nàng.

Nàng giật mình — không phải vì sợ, mà vì đó là lần đầu anh ta chạm vào nàng.

Anh ta lật cái lòng bàn tay nàng lên, nhìn vết xước, và anh ta nói: 「Cô không quấn giẻ à?」

「Không.」

「Ai gặt cũng quấn giẻ. Không quấn thì mất một lớp da.」

Anh ta đứng dậy, đi ra chỗ cái xe đạp, lấy trong cái túi vải ra một cuộn vải trắng, và một cái lọ nhỏ.

Anh ta ngồi xuống, mở lọ, và nàng ngửi thấy mùi dầu.

「Cái gì thế?」

「Dầu. Hồi ở đơn vị, tôi bị nhiều. Cái này lành nhanh.」

Anh ta bôi lên lòng bàn tay nàng. Động tác rất chậm, và rất chắc, như người ta bôi thuốc cho một con vật mà người ta sợ làm nó đau.

Rồi anh ta quấn vải. Quấn ba vòng, buộc lại, và anh ta nói: 「Chiều cô nghỉ. Ở nhà thổi cơm.」

「Không. Tôi gặt tiếp.」

「Cô gặt thì tôi phải trông cô. Mà tôi trông cô thì tôi không gặt được.」

Nàng nhìn cái bàn tay đã được quấn, rồi nàng nhìn anh ta.

「Tôi không muốn người ta nói anh lấy một con vợ chỉ biết ăn,」 nàng nói.

Anh ta im, và rồi anh ta nói một câu mà nàng không ngờ:

「Tôi lấy cô về để cô học, không phải để cô gặt.」

Chiều ấy, nàng vẫn ra ruộng.

Nàng không gặt. Nàng bó lúa, và nàng vác từng bó ra chỗ cái xe bò. Nàng vác được bốn bó một chuyến, mà anh ta vác tám. Nàng đi chậm hơn, và nàng biết anh ta đi chậm lại để nàng theo kịp — dù anh ta không nói.

Đến chiều tối, khi cánh đồng đã ngả màu, thì có người đến.

Đó là bà Hợi, và ba người đàn bà khác, đi qua bờ ruộng, và họ dừng lại.

「Ôi, vợ mới ra đồng kìa,」 bà Hợi nói. 「Con nhà ông Hậu mà cũng gặt được à? Tôi tưởng cô ấy chỉ biết cầm bút.」

Nàng đứng thẳng lên, và nàng nói, giọng bình thản: 「Bà ơi, bút thì cháu cầm được, mà liềm thì cháu cũng cầm được.」

Bà Hợi cười, tiếng cười vang trên cánh đồng.

「Con bé này nói chuyện sắc như dao,」 bà ta nói. 「Thế cô có biết cái ruộng này mỗi mùa được bao nhiêu thóc không?」

「Cháu chưa biết.」

「Bốn mẫu, mỗi mẫu được hai tạ rưỡi. Mà tiền học của cô một năm mười hai triệu. Cô tính đi.」

Nàng tính. Nàng tính nhanh, và nàng biết bà ta nói đúng: cả vụ này bán hết cũng chỉ được mười mấy triệu.

「Bà nói đúng,」 nàng nói. 「Ruộng này không đủ. Cho nên cháu mới phải học.」

Bà Hợi im.

Rồi bà ta quay đi, và nàng nghe bà ta nói với mấy người kia, giọng nhỏ hơn: 「Con này nó không biết sợ.」

Tối ấy, hai người đập lúa ở sân.

Cái máy đập cũ, kêu to, và bụi trấu bay khắp sân, bám vào tóc, vào cổ, vào mí mắt. Nàng xúc thóc, anh ta cho vào máy, và cái công việc ấy lặp đi lặp lại đến mức nàng thấy mình như một cái bộ phận của cái máy.

Đến chín giờ thì xong. Thóc chất thành một đống ở giữa sân, cao đến đầu gối.

Nàng ngồi xuống cạnh đống thóc, và nàng thấy mình không đứng dậy nổi.

Anh ta đi vào nhà, một lúc sau đi ra với một cái chăn mỏng và một cái gối.

「Cô vào nhà ngủ,」 anh ta nói.

「Tôi ngồi một lát.」

「Cô ngồi là cô ngủ ở đây.」

Nàng cười, và nàng nói: 「Thì ngủ ở đây. Sân mát.」

Anh ta đứng đó một lúc, rồi anh ta trải cái chăn xuống cạnh đống thóc, đặt cái gối lên, và anh ta nói: 「Thế thì nằm. Nằm thì đỡ đau lưng hơn ngồi.」

Nàng nằm xuống.

Trời đầy sao. Nàng nằm trên cái sân gạch, cạnh một đống thóc mới, và nàng nghe con chó vàng đi lại trong sân, nghe tiếng dế ở bờ rào, nghe cái tiếng rất khẽ của người đàn ông đang ngồi ở bậc cửa, cách nàng ba bước chân.

「Anh,」 nàng nói.

「Ừ.」

「Cái vụ này bán được bao nhiêu?」

「Khoảng mười lăm triệu.」

「Thế thì đủ học phí một năm.」

「Ừ.」

Nàng im một lúc, rồi nàng nói: 「Anh bán hết thóc thì anh ăn gì?」

「Tôi để lại hai tạ. Hai tạ thì ăn đến tháng ba. Tháng ba thì có khoai.」

Nàng nhắm mắt.

Nàng nghĩ đến cái tờ giấy trong túi áo, cái tờ giấy mà nàng đã đọc hai lần, và nàng nghĩ: bốn năm. Bốn năm này, mình sẽ nợ người này những mười lăm triệu mỗi năm, và những đêm ngồi ở bậc cửa như đêm nay.

「Anh,」 nàng nói.

Không có tiếng trả lời.

Nàng ngẩng lên. Anh ta vẫn ngồi đó, nhưng đầu anh ta đã gục xuống, và anh ta đã ngủ — ngồi, lưng dựa vào cột, cái chân trái duỗi ra.

Nàng nhìn anh ta một lúc lâu.

Rồi nàng đứng dậy, rón rén, lấy cái chăn của mình, và nàng đắp lên người anh ta.

Nàng đắp đến ngực thì anh ta mở mắt.

Hai người nhìn nhau trong bóng tối.

「Cô ngủ đi,」 anh ta nói, giọng khàn.

「Anh vào nhà mà ngủ.」

「Tôi ngồi đây canh thóc.」

「Thóc thì ai lấy?」

「Không ai lấy. Nhưng mà canh.」

Nàng đứng đó, và nàng biết là không nói được gì nữa.

Nàng vào nhà, nằm xuống cái phản, và nàng để cửa mở.

Đêm ấy, lần đầu tiên từ khi về nhà này, nàng ngủ một giấc không mơ.